Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie europejskiej strategii na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii – Zielona księga (2006/2113 (INI))
Parlament Europejski ,
– uwzględniając zieloną księgę Komisji – Europejska strategia na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii (COM (2006)0105)(1) ,
– uwzględniając wspólny dokument Komisji i wysokiego przedstawiciela w sprawie zewnętrznych aspektów polityki energetycznej przedłożony Radzie Europejskiej z 15-16 czerwca 2006 r.,
– uwzględniając stanowisko Parlamentu przyjęte w drugim czytaniu w dniu 8 marca 2005 r. mające na celu przyjęcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego(2) ,
– uwzględniając stanowisko Parlamentu przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 26 października 2005 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego określenia ogólnych zasad przyznawania pomocy finansowej Wspólnoty w zakresie transeuropejskich sieci transportowych i energetycznych(3) ,
– uwzględniając stanowisko Parlamentu przyjęte w drugim czytaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. mające na celu przyjęcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej efektywności końcowego wykorzystania energii oraz usług energetycznych(4) ,
– uwzględniając stanowisko Parlamentu przyjęte w drugim czytaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. mające na celu przyjęcie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej wytyczne dotyczące transeuropejskich sieci energetycznych(5) ,
– uwzględniając stanowisko Parlamentu z dnia 18 maja 2006 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia przez Wspólnotę Europejską Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Energetyczną(6) ,
– uwzględniając stanowisko Parlamentu z dnia 16 listopada 2005 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie wdrożenia protokołu nr 9 dołączonego do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, w sprawie elektrowni jądrowej Bohunice V1 na Słowacji(7) ,
– uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 16 listopada 2005 r. w sprawie wykorzystywania zasobów finansowych przeznaczonych na likwidację elektrowni jądrowych(8) ,
– uwzględniając rezolucję z dnia 16 listopada 2005 r. w sprawie powstrzymywania globalnych zmian klimatycznych(9) ,
– uwzględniając swe stanowisko z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie projektu dyrektywy Rady dotyczącej obowiązku utrzymywania przez państwa członkowskie minimalnych zapasów nieprzetworzonej ropy naftowej i/lub produktów ropopochodnych (wersja skodyfikowana)(10) ,
– uwzględniając swe stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2005 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej działań na rzecz zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej i inwestycji infrastrukturalnych(11) ,
– uwzględniając swe stanowisko z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie nadzoru i kontroli transportu odpadów radioaktywnych oraz wypalonego paliwa jądrowego(12) ,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 lutego 2006 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii(13) ,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 29 września 2005 r. w sprawie udziału odnawialnej energii w UE oraz propozycji konkretnych działań(14) ,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie bezpieczeństwa dostaw energii w Unii Europejskiej(15) ,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 czerwca 2006 r. dotyczącą Zielonej Księgi w sprawie racjonalizacji zużycia energii, czyli jak uzyskać więcej mniejszym nakładem środków(16) ,
– uwzględniając wnioski prezydencji z posiedzeń Rady Europejskiej w dniach 23-24 marca 2006 r. w sprawie poparcia przez Radę Europejską zielonej księgi dotyczącej polityki energetycznej dla Europy oraz w dniach 15-16 czerwca 2006 r. dotyczące wspólnego dokumentu Komisji i wysokiego przedstawiciela w sprawie zewnętrznych aspektów bezpieczeństwa energetycznego,
– uwzględniając rozważania z jawnego przesłuchania zorganizowanego w tej sprawie przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego w dniu 12 września 2006 r.,
– uwzględniając Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy, na mocy którego energetyka jest dziedziną, w której kompetencje są dzielone z państwami członkowskimi,
– uwzględniając art. 45 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Rozwoju, Komisji Handlu Międzynarodowego, Komisji Gospodarczej i Monetarnej, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisji Transportu i Turystyki oraz Komisji Rozwoju Regionalnego (A6-0426/2006),
1. z zadowoleniem przyjmuje zieloną księgę Komisji w sprawie europejskiej strategii na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii, ale podkreśla konieczność uznania wciąż zmieniających się warunków na szerszym, światowym rynku energii oraz uwydatnia znaczenie rozszerzenia perspektywy producenta na systematyczne podejście uwzględniające produkcję, dystrybucję i konsumpcję w celu rozwinięcia europejskiej polityki energetycznej gwarantującej energię po przystępnych cenach, o ile to możliwe ze źródeł o niskiej emisji związków węgla w perspektywie krótkoterminowej oraz ze źródeł nieemisyjnych w perspektywie średnioterminowej, a także z zasobów lokalnych, z zastosowaniem mechanizmów rynkowych, a jednocześnie chroniąc środowisko, zwalczając zmiany klimatyczne i promując wydajność energetyczną;
2. podkreśla, że Komisja stwierdziła w swojej zielonej księdze, że zagwarantowanie dostaw energii w Europie w perspektywie długoterminowej wymaga zainwestowania w europejski rynek energetyczny kwoty 1 bilion euro; zwraca również uwagę na fakt, że nie można przyjąć, że inwestycje te będą mogły zostać sfinansowane ze środków publicznych, w związku z czym istotne znaczenie ma zaangażowanie podmiotów z sektora energetycznego Unii Europejskiej w dalsze uzgodnienia dotyczące polityki energetycznej;
3. wzywa Radę Europejską, by na szczycie wiosną 2007 r. przyjęła plan działania obejmujący co najmniej następujące elementy: zapewnienie, by konsumenci znaleźli się w centrum polityki energetycznej; radykalną reformę unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS), aby skłonić operatorów rynkowych do inwestycji w gospodarkę opartą na niskiej emisji dwutlenku węgla, zgodnie z wyznaczonym celem w zakresie poziomu emisji dwutlenku węgla w UE do roku 2020 r., w tym z celem dotyczącym uzyskiwania do 2020 r. 25% energii ze źródeł odnawialnych oraz wiążącym celem w zakresie emisji z samochodów; istotne zwiększenie wydajności zużycia energii, większe wysiłki w celu rozdzielenia zgodnie z literą i duchem prawa, wraz z pełnym uwolnieniem własności sieci energetycznych w sytuacji, kiedy inne środki okazują się niewystarczające, bardziej rygorystyczne przepisy w zakresie polityki konkurencji oraz pełne uwolnienie własności sieci energetycznych; ustalenie minimalnych wiążących wytycznych dla organów regulacyjnych, w tym dotyczących procedury powoływania organów regulacyjnych, niezależności, przejrzystości i odpowiedzialności; ambitna strategia badawczo-rozwojowa w dziedzinie technologii czystej energii; wspólna strategia w dziedzinie zagranicznej polityki energetycznej oraz pełne wdrożenie wszystkich obowiązujących przepisów energetycznych UE;
Trwały rozwój
Zmiany klimatyczne
4. uznaje, że zmiany klimatyczne powodują poważne problemy wymagające natychmiastowych działań ze strony UE oraz działań międzynarodowych; jest zdania, że do roku 2050 przeważająca część energii w UE musi pochodzić ze źródeł nieemisyjnych lub musi być produkowana w oparciu o technologie wstrzymujące emisje gazów cieplarnianych, przy skoncentrowaniu się na oszczędności energii, wydajności i energiach odnawialnych i że w związku z tym istnieje potrzeba sporządzenia jasnego planu, aby ten cel osiągnąć; nalega, by przywódcy UE ustalili do końca przyszłego roku wiążący cel w zakresie CO2 do roku 2020 oraz orientacyjny cel w zakresie CO2 do roku 2050, a ponadto jest zdania, że: a) Komisja powinna zaproponować rewizję ETS, obejmującą zarządzanie kredytami ETS dopuszczalne pod względem ekonomicznym, takie jak stopniowe zmierzanie w kierunku wystawiania na aukcje lub analiz porównawczych opartych na wydajności; system ETS powinien opierać się na ostrożnej ocenie wpływu na gospodarkę i środowisko, na pogłębionej analizie metod przyznawania, na przeglądzie systemu kar,
b) Drugi etap kredytowania ETS (2008-2012) winien uwzględnić taką alokację tych środków finansowych, która prowadziłaby do przedsięwzięć zmniejszających emisję CO2 oraz energochłonność;
c) system handlu emisjami (ang. cap and trade) powinien być rozszerzony na skalę międzynarodową i obowiązywać przez dłuższy okres niż obecnie,
d) ETS powinien obejmować dodatkowe duże sektory emitujące, w tym wszystkie środki transportu towarowego; powinno rozwijać się strategię w zakresie zmniejszania emisji statków, po ocenie wpływu, a także powinno się wprowadzić jak najszybciej oddzielny system dla lotnictwa,
e) ze względu na wahania cen świadectw emisji, Komisja powinna rozważyć zastosowanie środków służących złagodzeniu ich skutków. Powinny one obejmować propagowanie zaufania do rynku poprzez zwiększenie jego przejrzystości, np. przez punktualne i ujednolicone publikowanie danych dotyczących emisji w całej UE, jak również szersze zastosowanie elastycznych mechanizmów przewidzianych w protokole z Kioto (wspólne wdrażanie i czysty rozwój), w celu zwiększenia płynności rynku;
f) wzywa Komisję do zbadania do 2007 r., na jakich zasadach krajowe metody przyznawania powinny zostać w większym stopniu ujednolicone i jak można uprościć i nadać przejrzystość metodologii ETS, zgodnie z zasadami rynku giełdowego;
g) Komisja powinna sporządzić sprawozdania w sprawie ewentualnej potrzeby regulacji rynku kompensacji związków węgla;
Badania, rozwój i innowacje
5. wzywa Radę Europejską, aby na wiosennym posiedzeniu w 2007 r. zagwarantowała, że przyszła polityka energetyczna Europy jest wspierana ambitną strategią w zakresie badań i rozwoju w dziedzinie energii, obejmującą odpowiednie finansowanie publiczne i silne zachęty dla zwiększenia prywatnego finansowania badań i rozwoju, przy spełnianiu zobowiązań odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw; zachęca państwa członkowskie do ustanowienia strategii na rzecz zwiększenia budżetu na badania w dziedzinie energii, w szczególności tam, gdzie istnieje przegląd śródokresowy budżetu w siódmym programie ramowym w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji oraz w programie "Inteligentna energia dla Europy"; domaga się europejskiego strategicznego planu technologii energetycznych i wyraża nadzieję, że jego zawartość obejmie dziedziny badawcze skupiające się na nowych technologiach energetycznych, w perspektywie średnio i długoterminowej, w tym w szczególności na magazynowaniu energii;
Wydajność energetyczna
6. wzywa Komisję do zagwarantowania, że w unijnych, krótkofalowych działaniach politycznych w dziedzinie energetyki i transportu oraz w organach wspierających uwzględniony zostanie wkład zastosowań wodoru i ogniw paliwowych w przyśpieszenie procesu przechodzenia z systemu energetycznego i transportowego opartego na paliwach kopalnych na system efektywny i niepowodujący emisji CO2;
7. przypomina, że UE musi nadal odgrywać główną rolę w takich inicjatywach jak międzynarodowe partnerstwo w zakresie gospodarki wodorowej (IPHE)(17) i międzynarodowy projekt budowy eksperymentalnego reaktora termojądrowego (International Thermonuclear Experimental Reactor - ITER)(18) ;
8. wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania planu działań na rzecz innowacji sprzyjających przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym i poprawie stanu środowiska naturalnego, opartego nie tylko na innowacjach technologicznych, lecz także na opracowaniu strategii służących zwiększeniu udziału w rynku najlepszych z dostępnych technologii oraz udoskonalonych rozwiązań organizacyjnych, np. w sektorze logistycznym;
9. wzywa Komisję do przeprowadzenia audytu energii na istniejących platformach technologicznych w celu poprawy koordynacji oraz wymiany specjalistycznej wiedzy;
10. stwierdza, że badania w zakresie technologii energetycznych stanowią ważny krok na drodze do otwarcia rynków eksportowych; dlatego wzywa Komisję do dalszego wspierania badań nad wszystkimi źródłami energii (konwencjonalnej, jądrowej i odnawialnej), aby Europa, oprócz wykorzystania tych badań do własnych celów w państwach członkowskich , mogła również otworzyć rynki eksportowe;
Inwestycje
11. przypomina o potrzebie realizacji znaczących inwestycji w infrastrukturę dostaw energii elektrycznej i gazu w celu zabezpieczenia dostaw energii w Europie. Zwraca się do Komisji o:
a) działania na rzecz stworzenia korzystnego klimatu inwestycyjnego,
b) zagwarantowanie, że rynki mogą wysyłać inwestorom właściwe sygnały inwestycyjne.
12. ponieważ sieci elektryczne będą musiały zostać dostosowane do coraz szerszego wykorzystywania odnawialnych źródeł energii oraz zdecentralizowanego wytwarzania, wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego wspierania badań nad niezbędnymi technologiami informacyjnymi i komunikacyjnymi;
13. zachęca do zaangażowania zainteresowanych stron na szczeblu regionów w kwestie energetyczne, ponieważ wiele problemów można rozwiązać dzięki inwestycjom na szczeblu regionów i miast, w szczególności poprzez popieranie wykorzystania różnorodnych, odnawialnych źródeł energii; podkreśla możliwości rozwoju małej i średniej przedsiębiorczości w dziedzinie inwestycji energetycznych oraz potencjalną rolę zrównoważonych inwestycji energetycznych (np. w biomasę, biopaliwa oraz ciepłownictwo) w rozwoju regionalnym i miejskim; w związku z tym wzywa państwa członkowskie i Komisję do zaangażowania w te kwestie władz regionalnych i lokalnych, aby w jeszcze wyższym stopniu przyczyniały się do propagowania większego udziału odnawialnych źródeł energii w ogólnym bilansie energetycznym;
14. zwraca uwagę na problemy dotykające regiony graniczne, spowodowane różnicami w krajowej polityce energetycznej, brakiem wymiany informacji między dostawcami energii z państw członkowskich oraz brakiem zharmonizowanej polityki energetycznej UE.
15. podkreśla pozytywny wpływ propagowania i rozwoju technologii opartych na odnawialnych źródłach energii na tworzenie nowych, długoterminowych miejsc pracy dla wysoko wykwalifikowanych pracowników;
Bezpieczeństwo dostaw
Wydajność energetyczna i oszczędzanie energii
16. wzywa Radę i Komisję do przyjęcia środków mających na celu uczynienie z UE najbardziej wydajnej pod względem energetycznym gospodarki na świecie do 2020 r. oraz do uczynienia środków wydajności energetycznej priorytetem horyzontalnym dla wszystkich sektorów polityki w UE; wzywa Komisję do zapewnienia planowego wdrożenia dyrektyw WE w tej dziedzinie i nalega, na Radę by przyjęła wnioski w zakresie planu działania dotyczącego wydajności energetycznej, a na państwa członkowskie, by stosowały najlepsze praktyki jak podstawę ich krajowych planów działania dotyczących wydajności energetycznej, do przedstawienia w czerwcu 2007 r.; nalega, by Komisja udostępniła wystarczającą liczbę personelu na wszystkich poziomach do przekształcenia środków proponowanych w planie działania w konkretne działania; przypomina, że gdyby państwa członkowskie w pełni wdrożyły istniejące prawodawstwo UE, 50% celu UE, jakim jest zaoszczędzenie 20% energii do 2020 r. byłoby już osiągnięte; wzywa przewodniczącego Komisji do promowania światowego porozumienia dotyczącego wydajności energetycznej;
17. wskazuje na fakt, że istnieją bardzo obiecujące technologie dostępne do użytku w procesach skojarzonego wytwarzania ciepła, energii i chłodzenia oraz, że ogrzewanie komunalne również oferuje infrastrukturę dla przyszłych odnawialnych źródeł energii; ponagla w związku z tym rządy krajowe, aby w pełni wdrożyły istniejąca dyrektywę w sprawie skojarzonego wytwarzania ciepła i energii oraz aby wprowadziły niezbędne warunki prawne i finansowe w celu pełnego wykorzystania potencjału skojarzonego wytwarzania ciepła i energii, zgodnie z rekomendacjami krajowych badań nad potencjałem energetycznym;
18. przypomina, że 40% całkowitej energii UE jest wykorzystywane w budynkach i że istnieje ogromny potencjał do ograniczenia tego spożycia podczas projektowania nowych budynków i modernizacji istniejących; nalega, by Komisja dokonała rewizji istniejącej dyrektywy w sprawie budynków w celu włączenia do niej budynków o powierzchni mniejszej niż 1000 m²; wzywa Komisję do dopilnowania, by wszystkie budynki instytucji UE stanowiły przykład osiągając do roku 2012 neutralny status pod względem emisji węgla; wyraża przekonanie, że państwa członkowskie zobowiążą się do zagwarantowania tego również we wszystkich krajowych budynkach rządowych i że ten cel powinien zostać rozciągnięty na lokalne władze i budynki regionalne do 2015 r.; nalega, by Komisja wdrożyła program skierowany na rozpowszechnianie na szeroką skalę w UE domów i budynków pasywnych energetycznie oraz o pozytywnym bilansie energetycznym netto;
19. wzywa przewodniczącego Komisji do zorganizowania posiedzenia przedstawicieli największych miast z państw członkowskich w celu wymiany doświadczeń na temat lokalnych projektów w zakresie oszczędzania energii w ramach starań prowadzących do ograniczania zużycia energii w mieście i czynienia jej bardziej wydajną; wyraża przekonanie, że należy podjąć poważne wysiłki na rzecz zwiększenia energii pochodzącej ze skojarzonej produkcji energii cieplnej, elektrycznej i chłodniczej oraz ogrzewania komunalnego; dodaje, że technologie te są bardzo obiecujące z uwagi na możliwość szerszego wykorzystania biomasy i biopaliw, a także podkreśla, że ciepłownictwo zapewnia infrastrukturę, którą można wykorzystać także na potrzeby przyszłych, odnawialnych źródeł energii; wyraża przekonanie, że Komisja powinna ściśle współpracować w tej dziedzinie z Komitetem Regionów;
20. wzywa Komisję do przedłożenia, najpóźniej do wiosny 2007 r., środków wykonawczych w zakresie wydajnych energetycznie produktów na mocy dyrektywy 2005/32/EWG Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 2005 r. ustanawiającej ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię (dyrektywa o produktach wykorzystujących energię)(19) ;
21. wymaga od Komisji wspomożenia przemysłu w rozwijaniu i wdrażaniu inteligentnych systemów liczników i pobierania opłat, w miarę możliwości poprzez system inteligentnych pomiarów dokonywanych przez mechanizmy działające na odległość; wzywa Komisję do przeprowadzenia dokładnej analizy kosztów i korzyści tych kroków, z uwzględnieniem zmian w zachowaniu konsumentów;
22. jest zdania, że opodatkowanie odgrywa znaczącą rolę w zwiększaniu wydajności energetycznej; jest zdania, że należy poczynić wysiłki na rzecz wprowadzenia w krajowych systemach podatkowych państw członkowskich rozwiązań faworyzujących wydajne praktyki energetyczne;
23. zwraca uwagę Komisji na konieczność włączenia środków strukturalnych UE dla przeprowadzenia szerokiej termo-modernizacji budynków mieszkalnych, zwłaszcza w nowych krajach członkowskich, co umożliwi znaczne ograniczenie zużycia energii oraz zmniejszenie emisji CO2;
24. domaga się kompleksowej strategii UE w sektorze transportu, skierowanej na zaprzestanie użycia paliw kopalnych, zmniejszenie zależności UE od ropy oraz stopniowe przechodzenie na czyste energie w transporcie; przychylnie odnosi się do zmian w kierunku najbardziej wydajnych i czystych środków transportu, do osiągnięcia w szczególności dzięki nowemu prawodawstwu, w tym prawodawstwu , które dotyczy przemysłu samochodowego ulepszające wprowadzanie na rynek pojazdów hybrydowych zasilanych z sieci oraz pojazdów w pełni elektrycznych;
25. wyraża ubolewanie, że Komisja ma olbrzymie problemy w powiązaniu transportu i energii; przypomina, że sektor transportowy jest przyczyną największego europejskiego problemu bezpieczeństwa dostaw oraz poważnej zależności od produktów naftowych, a także, że gwałtownie rośnie poziom emisji wpływających na klimat, pochodzących z sektora transportowego, w szczególności emisji pochodzących z lotnictwa;
26. zwraca uwagę na fakt, że wiele regionów peryferyjnych i najbardziej oddalonych posiada znaczny potencjał w zakresie energii odnawialnych związany z ich położeniem geograficznym lub klimatycznym (nasłonecznienie, wystawienie na działanie wiatru, biomasa, energia fal); pragnie, aby ta wyjątkowa możliwość była w większym stopniu wykorzystywana, przede wszystkim w celu aktywnego przyczynienia się do realizacji celów z Kioto;
27. wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia praktycznych środków na rzecz zwiększenia wydajności energetycznej w małych i średnich przedsiębiorstwach; należą do nich w szczególności środki na rzecz edukacji oraz działania służące zapewnieniu łatwiejszego dostępu do finansowania, w tym środków z funduszy strukturalnych, EBOR i EBI, aby umożliwić takim przedsiębiorstwom inwestycje w rozwiązania pozwalające zmniejszyć zużycie energii;
28. wyraża nadzieję, że państwa trzecie będą zachęcane do zwiększenia wydajności energetycznej oraz popiera propozycję Komisji dotyczącą pracy na rzecz przyjęcia międzynarodowej umowy w sprawie wydajności energetycznej;
29. przyjmuje stanowisko, że system wzorców przyjęty w dyrektywie 2006/32/WE w Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 kwietnia 2006 wsprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych w celu uzyskania końcowej efektywności energetycznej stanowi racjonalną ekonomicznie, niezbiurokratyzowaną i skuteczną metodę zwiększenia wydajności energetycznej, w związku z czym proponuje szersze zastosowanie tego systemu w pozostałych sektorach energetycznych; zwraca się do Komisji o podjęcie wysiłków na rzecz przyśpieszenia procesu ustanawiania wspólnych, ogólnounijnych wzorców we wszystkich właściwych dziedzinach, na podstawie sektorowych wskaźników efektywności energetycznej, zgodnie z art. 16 wspomnianej dyrektywy;
Energia pochodząca z różnych źródeł
30. jest zdania, że dywersyfikacja źródeł energii wraz ze zwiększeniem wykorzystania źródeł lokalnych i zdecentralizowaną produkcją energii poprawi bezpieczeństwo dostaw, ale uznaje fakt, że decyzje o zróżnicowaniu energii w jednym z państw członkowskich może odbić się na bezpieczeństwie dostaw w innym państwie członkowskim; postrzega zależność UE od ograniczonej liczby producentów energii i dróg zaopatrzenia jako poważne zagrożenie dla jej stabilności i dobrobytu; z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie mechanizmu pozwalającego na szybkie zapewnienie solidarności i wsparcia państwu członkowskiemu borykającemu się z problemami wskutek uszkodzenia posiadanej infrastruktury;
31. uważa, że zasadnicze znaczenie ma oparcie europejskiej strategii energetycznej w maksymalnym stopniu na zasadzie pomocniczości, a decyzje dotyczące wyboru źródeł energii powinny pozostać prerogatywą państw członkowskich;
32. z zadowoleniem przyjmuje oficjalne prognozy Dyrekcji Generalnej ds. Transportu i Energii (DG TREN) z lipca 2006 r. dotyczące uzyskania wysokiej wydajności i udziału odnawialnych źródeł energii oraz zamówioną przez parlamentarną Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (ITRE) analizę bezpieczeństwa dostaw, przedstawioną przez tę komisję w dniu 9 października; w związku z tym apeluje do Komisji o przyjęcie obu dokumentów za podstawę przeglądu energetycznego zaplanowanego na styczeń 2007 r.;
33. zwraca się do Komisji i państw członkowskich, nie lekceważąc kwestii krótko- i średnioterminowych kosztów, do przyznania priorytetu tym formom energii, które zmniejszają zależność od przywozu, w szczególności paliw kopalnych, i które sprzyjają środowisku naturalnemu, są zrównoważone oraz ograniczają ryzyko zakłócenia dostaw, m.in. ze względu na decentralizację produkcji;
34. wzywa przewodniczącego Komisji do realizacji planu zakładającego comiesięczną publikację danych dotyczących wielkości europejskich zapasów oraz przywozu i wywozu ropy i produktów ropopochodnych z podziałem na rodzaje produktów (ropa naftowa, benzyna, olej napędowy, olej opałowy i inne); uważa, że tego rodzaju dane (które byłyby publicznie dostępne, tak jak ma to miejsce w Stanach Zjednoczonych), pozwoliłyby lepiej zrozumieć czynniki wpływające na funkcjonowanie światowego rynku oraz uzyskać jasny obraz europejskiej konsumpcji, jak również zmniejszyć obsesję operatorów na punkcie stanu amerykańskich zapasów, tym samym przyczyniając się do ograniczenia wahań cen ropy;
35. wzywa Komisję do przeprowadzenia przejrzystej i obiektywnej debaty na temat przyszłego wyboru źródeł energii, uwzględniającej wady i zalety wszystkich form energii, w tym koszty oraz konsekwencje dla gospodarki i środowiska naturalnego;
36. apeluje do Komisji o zakończenie, najpóźniej do końca 2008 r., prac nad nowym narzędziem modelowania energii i transportu dla UE; taki oddolny model powinien zostać opracowany w warunkach bliskiej współpracy między służbami Komisji, Międzynarodową Agencją Energii oraz rządami krajowymi i służyć uproszczeniu wszelkich danych statystycznych dotyczących energii i transportu w Europie; model ten zastąpiłby następnie liczne modele stosowane obecnie w różnych służbach Komisji, jak również doprowadziłby do harmonizacji danych statystycznych na temat energii w całej Europie; powinien on zostać publicznie udostępniony, z możliwością jego wykorzystania, na życzenie przez różne zainteresowane strony, tak jak ma to miejsce obecnie w Stanach Zjednoczonych, w celu opracowania różnorodnych scenariuszy przyszłego rozwoju unijnej energetyki;
37. w celu pobudzenia dywersyfikacji źródeł energii proponuje, by UE ustaliła długoterminowe stabilne ramy polityczne w celu stworzenia koniecznych warunków dla inwestycji; wyraża przekonanie, że takie ramy powinny obejmować cel UE w zakresie poprawy wydajności energetycznej o co najmniej 20% do 2020 r. i wzywa Komisję do zaproponowania ram dla opcji ujednoliconych systemów wsparcia dla energii odnawialnych jako części mapy drogowej w dziedzinie energii odnawialnych, a co więcej do ustalenia wiążących celów sektorowych w odniesieniu do energii odnawialnych, tak aby osiągnąć 25% udział energii odnawialnych w energii pierwotnej do 2020 r., a także mapy drogowej na szczeblu Rady i Komisji dla osiągnięcia celu zakładającego 50% udział energii odnawialnych do 2040 r., celu zakładającego redukcję o 30% emisji CO2 do 2020 r. oraz redukcję o 60-80% do 2050 r.;
38. podkreśla, że konieczność zmiany obecnego modelu produkcji energii nie stanowi obciążenia lecz szansę. Wykorzystanie energii słonecznej, wiatrowej, wodnej, geotermicznej i biomasy oraz bardziej wydajnych energetycznie technologii przyczyni się do wypełnienia zobowiązań poczynionych w Kioto oraz na mocy Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, jak również do poprawy sytuacji w zakresie innowacyjności, tworzenia miejsc pracy i konkurencyjności w Europie.
39. wyraża przekonanie, że proponowany Strategiczny Przegląd Energetyki powinien obejmować działalność proponowanego Europejskiego Obserwatorium Zaopatrzenia w Energię (które nie powinno być niezależnym organem) oraz że powinien on regularnie analizować bezpieczeństwo dostaw; uważa, że Strategiczny Przegląd Energetyki w ramach właściwości powinien obejmować strategiczną analizę problemów, z jakimi styka się UE w sektorze energii, w tym aspekty zewnętrzne; zachęca Komisję do wykorzystania Strategicznego Przeglądu Energetyki do opracowania metody umożliwiającej państwom członkowskim analizę kompromisów pomiędzy różnymi opcjami politycznymi w odniesieniu do środowiska, bezpieczeństwa dostaw, konkurencyjności i tworzenia miejsc pracy, i który służyłby zmniejszaniu ryzyka; z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji prowadzące do podjęcia szczegółowego badania subsydiów i kosztów wszystkich źródeł energii, w tym internalizacji kosztów zewnętrznych w ramach Strategicznego Przeglądu Energetyki, z zastosowaniem podejścia opartego na cyklu życia i pełnym cyklu, od produkcji do zużycia (ang. well-to-wheel); domaga się opublikowania takiego badania w celu podniesienia poziomu świadomości społeczeństwa; proponuje przeprowadzenie w całej Europie perspektywicznych, średnio i długoterminowych badań dotyczących dostaw i popytu w celu określenia potrzeb inwestycyjnych, w szczególności od strony produkcji, a także podniesienia statusu operatorów; proponuje, by analiza kosztów i korzyści skupiała się na wkładzie każdego źródła energii do trzech celów UE w dziedzinie energii, mianowicie bezpieczeństwa dostaw, konkurencyjności i zrównoważonego środowiska;
40. Strategiczny Przegląd Energetyki powinien obejmować również kwestie handlowe, tzn. analizować konsekwencje współpracy międzynarodowej, już podpisanych i planowanych do podpisania kontraktów długoterminowych i ocenić spójność polityki przedsiębiorstw z polityką państw i UE jako całości;
41. przypomina, że ropa w dalszym ciągu stanowi najważniejsze źródło energii pierwotnej w UE, w zakresie którego UE jest uzależniona od przywozu; wyraża ubolewanie, że Komisja nie poświęciła tej kwestii uwagi w zielonej księdze; wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia potrzeby ograniczenia zużycia ropy, zmniejszenia zależności od przywozu oraz podjęcia starań na rzecz ograniczenia emisji CO2;
42. nalega, by państwa członkowskie opracowały systematyczne podejście obejmujące gospodarcze, ekologiczne i technologiczne aspekty produkcji, dystrybucji, zużycia i wprowadzania na rynek płynnych i gazowych biopaliw, w szczególności tych wykorzystywanych w transporcie, w celu polepszenia dostępu do biopaliw i promowania handlu nimi; nalega na pełne wdrożenie istniejącego wiążącego prawodawstwa; nalega, by Komisja usunęła techniczne i administracyjne przeszkody dotyczące łączenia poziomów i zapewniła spójność między różnymi dziedzinami polityki, tj. transportem, wymianami rolnymi oraz by uznano zarówno płynne, jak i gazowe biopaliwa za opcję dla sektora transportu, a nie tylko za paliwo służące do wytwarzania energii elektrycznej; zachęca państwa członkowskie do uwzględnienia obowiązkowego i kompleksowego systemu certyfikacji, który ma zostać wprowadzony przez Komisję, umożliwiającego zrównoważoną produkcję biopaliw na wszystkich etapach, jak również w zakresie emisji gazów cieplarnianych podczas całego cyklu życia, obowiązującego dla biopaliw wyprodukowanych w UE i przywożonych do niej;
43. wzywa Komisję do jak najszybszego przedłożenia wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie ciepłownictwa i chłodnictwa z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii oraz przypomina o swojej rezolucji z dnia 14 lutego 2006 r. zawierającej zalecenia dla Komisji i Rady w sprawie ciepłownictwa i chłodnictwa z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii;
44. wzywa Komisję do uznania w perspektywie średnioterminowej znaczącej roli paliw kopalnych i możliwości podjęcia dalszych badań nad ograniczaniem ich zawartości węgla zgodnie z celem zakładającym redukcję o 2oC w odniesieniu do redukcji emisji CO2; uważa, że powinno to obejmować stałą modernizację i poprawę wydajności, rozwijanie instalacji nowej generacji opierających się na gazyfikacji i równoległej produkcji elektrycznej i chemicznej, dalsze rozwijanie ekonomicznej metody wychwytywania i sekwestracji związków węgla w odniesieniu do węgla, gazu i ropy, zgodnie z decyzjami podjętymi przez europejską platformę technologiczną na rzecz nieemisyjnych elektrowni wykorzystujących paliwa kopalne, a także usuwania przeszkód zawartych w prawodawstwie UE;
45. wzywa Komisję i państwa członkowskie do uznania społeczno-gospodarczego znaczenia lokalnych i własnych źródeł energii w UE oraz zachęcania do ich zwiększania, jako sposobu na przyczynienie się do bezpieczeństwa dostaw energii w Europie;
46. wzywa Komisję do wdrażania transeuropejskich sieci energetycznych i ustalenia priorytetowego planu wzajemnych połączeń, w kontekście zmienionej ostatnio decyzji określającej wytyczne dla transeuropejskich energetycznych sieci przekazowych, z uwzględnieniem odbioru gazu płynnego, infrastruktury regazyfikacyjnej oraz magazynowania; wyraża ponadto przekonanie, że wszystkie źródła energii, w tym odnawialne, powinny mieć sprawiedliwy i niedyskryminujący dostęp do sieci elektrycznych, tak aby zwiększyć integrację rynków i zapewnić bezpieczeństwo dostaw; uważa, że przybrzeżne elektrownie wiatrowe powinny być włączone najpierw do sieci regionalnych, a ostatecznie do transeuropejskich sieci energetycznych;
47. wzywa Komisję do poświęcenia szczególnej uwagi kwestii szerszego wykorzystania morskich źródeł energii odnawialnej (przybrzeżne wiatry, energia fal, pływy morskie), w szczególności na Morzu Północnym, Morzu Bałtyckim, Morzu Irlandzkim i Morzu Śródziemnym, oraz energii słonecznej, w szczególności w regionie śródziemnomorskim, w celu zagwarantowania, że zasoby te zostaną uwzględnione w planie na rzecz odnawialnych źródeł energii na 2007 r. oraz że nastąpi szybki i pełny rozwój produkcji energii z tych źródeł;
48. wzywa do rewizji obecnej legislacji UE powstrzymującej rozwój priorytetów w dziedzinie polityki energetycznej określonych w niniejszej rezolucji, w tym wdrażania w przyszłości projektów z wykorzystaniem pływów na dużą skalę;
49. jest zdania, że energia jądrowa stanowi część europejskiej debaty politycznej nad zróżnicowaniem energii; uznaje rolę odgrywaną obecnie przez energię jądrową w niektórych państwach członkowskich w utrzymywaniu bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, jako elementu zróżnicowania energii i sposobu na unikanie emisji CO2; uważa, że decyzje w sprawie tego, czy produkcja energii jądrowej powinna nadal mieć miejsce w niektórych państwach członkowskich może zostać podjęta jedynie na szczeblu państw członkowskich, zgodnie z zasadą pomocniczości;
50. nalega, aby Komisja odniosła się do kwestii rozwoju energetyki jądrowej w krajach członkowskich, biorąc pod uwagę zarówno korzyści, jakie z tej technologii wynikają (niskie zmienne koszty wytwarzania, wysoka niezawodność dostaw i zero emisji CO2), jak i ryzyko, które wiąże się z istnieniem elektrowni jądrowych (awarie i kwestie składowania odpadów);
51. zwraca uwagę na fakt, że mając na uwadze znaczne uzależnienie UE od przywozu, szczególnie istotna jest większa dywersyfikacja krajów pochodzenia i szlaków tranzytowych;
52. uznaje, że decyzje dotyczące wyboru elementów bilansu energetycznego muszą być podejmowane z uwzględnieniem uwarunkowań krajowych i regionalnych; w związku z tym jest zdania, że wspieranie odnawialnych źródeł energii musi odbywać się z uwzględnieniem właściwych uwarunkowań geograficznych, klimatycznych i gospodarczych;
Infrastruktura i inwestycje na rzecz bezpieczeństwa dostaw
53. wzywa państwa członkowskie do wdrożenia ich zobowiązań politycznych dotyczących rozwoju brakujących wzajemnych połączeń energetycznych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na odizolowane i graniczne regiony UE, takie jak kraje bałtyckie; przypomina o konieczności osiągania tego celu przez inwestycje, a także wymaga od Komisji, żeby zaproponowała środki dla ustanowienia sprzyjającego dla inwestycji klimatu w celu zagwarantowania, że rynki wysyłają właściwe sygnały inwestorom; wzywa państwa członkowskie i Komisję do dokładnego rozważenia aspektów ekologicznych przed zatwierdzeniem kolejnych dużych inwestycji infrastrukturalnych, takich jak np. planowana północna nitka rurociągu północnoeuropejskiego;
54. jest zdania, że obok korzyści dla środowiska naturalnego o propagowaniu odnawialnych źródeł energii powinna decydować również ich efektywność ekonomiczna, pozwalająca zminimalizować obciążenia finansowe dla użytkownika końcowego;
Aspekty zewnętrzne
55. wyraża przekonanie, że opracowanie wspólnego stanowiska UE dla dialogu z krajami trzecimi zwiększy zdolność UE do negocjowania z krajami produkującymi i zużywającymi energię oraz że komisarz odpowiedzialny za energię powinien postępować zgodnie ze ściśle określonymi uprawnieniami, wyznaczającymi długoterminową wizję planowania energii europejskiej;
56. nalega by państwa członkowskie, świadome konieczności poprawy współpracy z instytucjami UE, ustaliły wykaz obszarów priorytetowych, w których osiągnęły porozumienie w dziedzinie zewnętrznej polityki energetycznej, w tym w odniesieniu do:
a) celów w zakresie zmian klimatycznych, wydajności energetycznej i oszczędności, rozwoju technologii odnawialnych,
b) praw człowieka i dialogu społecznego, w ramach starań zmierzających do ustalenia norm odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw w tej dziedzinie, zarówno na szczeblu UE, jak i ONZ,
c) zawarcia we wszystkich nowych porozumieniach handlowych i międzynarodowych UE sekcji dotyczącej energii, z uwzględnieniem zasad wzajemności, przejrzystości i praworządności,
d) wprowadzenia na szczeblu UE wymiany informacji dotyczących istotnych kontraktów gazowych lub sprzedaży infrastruktury energetycznej z krajami trzecimi,
e) dywersyfikacji dostaw i szlaków tranzytowych dla ropy i gazu, z uwzględnieniem polityki sąsiedztwa UE;
57. wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały inwestycje w Unii Europejskiej oraz przejmowanie udziałów w tutejszym rynku przez przedsiębiorstwa z krajów produkujących energię wyłącznie pod warunkiem zapewnienia wzajemności, tzn. bezpieczeństwa inwestycji w tych państwach, opierając się na strategii pozwalającej połączyć transfer najlepszych dostępnych technologii z ukształtowaniem stabilnych ram dla inwestycji zarządzanych na szczeblu międzynarodowym, z wykorzystaniem istniejących struktur, takich jak WTO oraz dwustronne umowy gospodarcze;
58. uważa za istotne, by UE nadal przewodziła w światowej walce ze zmianami klimatycznymi oraz usilnie dążyła do osiągnięcia celów protokołu z Kioto; za niezbędną uznaje integrację wysiłków UE na rzecz rozwoju odnawialnych i czystych zasobów energii oraz technologii służących oszczędności energii i wydajności energetycznej, we wszystkich stosunkach zewnętrznych UE, zgodnie ze światową agendą zrównoważonego rozwoju uzgodnioną w Johannesburgu w 2002 r.;
59. podkreśla potrzebę opracowania wspólnej polityki energetycznej w zakresie regulacji dotyczących rynku wewnętrznego, jak również aspektów zewnętrznych, przy uwzględnieniu interesów politycznych i gospodarczych wszystkich państw członkowskich;
60. podkreśla znaczenie opracowania traktatu ustanawiającego paneuropejską wspólnotę energetyczną;
61. z zadowoleniem przyjmuje niedawną inicjatywę Komisji, w kontekście Zielonej Księgi, aby przeprowadzić badanie "wzajemnych powiązań pomiędzy gospodarowaniem zasobami naturalnymi a konfliktem w zewnętrznych stosunkach Komisji", oraz podkreśla w szczególności powiązania pomiędzy bezpieczeństwem energetycznym a klimatycznym;
62. zwraca się do Komisji o wyznaczenie, jako nadrzędnego celu zewnętrznej polityki energetycznej UE, zmniejszenia zależności od paliw kopalnych dostarczanych przez kilku dużych dostawców oraz dywersyfikację źródeł energii; w tym celu Parlamentowi i Radzie powinien zostać przedłożony długoterminowy plan zawierający orientacyjne daty;
63. podkreśla, że niezbędne stało się ustanowienie nowych form dialogu politycznego i współpracy z państwami importującymi energię, w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi, Chinami, Indiami i Japonią; zwraca uwagę, że podobny dialog między państwami będącymi głównymi importerami i producentami energii stał się konieczny, także w celu opracowania globalnej strategii w dziedzinie energetyki; wyraża przekonanie, że powyższe nowe formy światowego dialogu w dziedzinie energetyki powinny zmierzać do zapewnienia stabilizacji, bezpieczeństwa i przejrzystości na światowych rynkach energii, a równocześnie stale zachęcać do działań na rzecz czystych źródeł energii i wydajności energetycznej;
64. Wzywa Komisję i Radę do stworzenia strategicznego partnerstwa energetycznego z takimi krajami jak Chiny, Indie, Afryka Południowa, Brazylia i Meksyk w celu udzielenia im pomocy technicznej w opracowaniu strategii zrównoważonej energii, co zapewni ich udział w staraniach zmierzających do ograniczenia zmian klimatycznych;
65. wzywa Komisję w trybie pilnym, aby nie koncentrowała się wyłącznie na zacieśnianiu współpracy z Rosją, lecz także umacniała współpracę z innymi krajami eksportującymi energię, z WNP, a w szczególności z krajami należącymi do OPEC; z zadowoleniem przyjmuje planowany rozwój wspólnoty energetycznej obejmującej całą UE;
66. nalega, by Komisja i państwa członkowskie bardzo poważnie potraktowały rzeczywiste niebezpieczeństwo deficytu dostaw gazu z Rosji po 2010 r., spowodowane między innymi brakiem inwestycji, nadmiernymi wyciekami oraz stratami energii na rosyjskim rynku wewnętrznym; nalega, by państwa członkowskie jasno sprecyzowały, że istnieje większe prawdopodobieństwo zrealizowania tego typu koniecznych inwestycji przy większym stopniu bezpieczeństwa inwestycji ponieważ nie będą one realizowane bez umów długoterminowych; nalega, by państwa członkowskie i Unia w dotyczących energii rozmowach z Rosją wystąpiły o ratyfikowanie protokołu tranzytowego i Traktatu Karty Energetycznej, co jest zasadnicze dla zapewnienia przyszłych niezbędnych inwestycji zagranicznych w rosyjską infrastrukturę energetyczną oraz odpowiednich dostaw do UE w przyszłości;
67. zauważa, że na nieformalnym porozumieniu Rady Europejskiej w Lahti uzgodniono, że zasady karty energetycznej i wnioski G8 powinny zostać włączone do nadchodzącego porozumienia między UE a Rosją, które powinno obejmować między innymi:
a) wzorowany na WTO mechanizm decydowania w sporach dotyczących UE i Rosji i/lub prywatnych inwestorów,
b) przepis dotyczący wzajemnego dostępu do infrastruktury,
c) zasady konkurencji ograniczające uprawnienia quasi-monopolistycznych firm, które nie zostały podzielone, mających dostęp do swoich odpowiednich rynków energii,
d) uregulowanie kwestii występujących w krajach trzecich awarii technicznych, odbijających się na dostawach transgranicznych do państw członkowskich UE;
68. Podkreśla, że brak bezpieczeństwa dostaw energii i bezpieczeństwa klimatycznego niejednokrotnie wywołuje kryzysy i konflikty międzynarodowe, które mają wpływ na demokrację, prawa człowieka i problem ubóstwa;
69. stwierdza, że braki na rynku gazu ziemnego w kilku państwach członkowskich podczas ostatniej zimy już spowodowały przenoszenie przedsiębiorstw w energochłonnych dziedzinach przemysłu; w tym kontekście uważa, że należy koniecznie zbadać możliwości wspierania solidarności między państwami członkowskimi oraz rozważyć, czy zasadne jest uznanie tej kwestii za priorytetową dla zapewnienia prawidłowego działania zarówno istniejących, jak i przyszłych połączeń wzajemnych;
70. wzywa UE, by dążyła do włączenia postanowień dotyczących handlu energią do regulacji WTO, co umożliwiłoby tej organizacji stanie się międzynarodowym mediatorem zdolnym do rozstrzygania sporów dotyczących dostaw i dystrybucji energii;
71. jest zdania, że UE odpowiada za opracowanie, wraz z państwami których to dotyczy, rozwiązań w zakresie zdecentralizowanego wytwarzania energii, dostosowanych do warunków panujących na obszarach wiejskich;
72. wzywa Komisję do poddania analizie i zajęcia się kwestią awarii technicznych w państwach trzecich, mających negatywny wpływ na transgraniczne dostawy do państw członkowskich, tak jak w przypadku zakłócenia dostaw ropy z rurociągu "Przyjaźń";
73. podkreśla potrzebę zapewnienia większej dywersyfikacji na unijnym rynku gazu poprzez poszukiwanie metod zabezpieczenia większych dostaw energii bezpośrednio od producentów z Azji Środkowej, m.in. z Kazachstanu, Azerbejdżanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu;
74. wzywa do podjęcia kroków zmierzających do zapewnienia rozwoju paneuropejskiego traktatu Wspólnoty Energetycznej (ang. PEEC), rozszerzenia traktatu Wspólnoty Energetycznej w celu objęcia nim Turcji, a także zbadania możliwości dołączenia do PEEC przez kraje Maszreku i Maghrebu;
Jednolity rynek energetyczny i konkurencyjność
75. wzywa państwa członkowskie do uznania, że rynek energetyczny UE wciąż nie jest w pełni zliberalizowany i że niezbędne jest pełne jego wdrożenie; jest zdania, że potrzebne są jasne i stabilne ramy polityczne oraz konkurencyjny i sprawiedliwy rynek energetyczny w celu stworzenia wysokiego stopnia niezależności energetycznej, długotrwałej stabilności, wydajności, wrażliwości na środowisko naturalne i bezpieczeństwa dostaw; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do dokładnej oceny konieczności interwencji o charakterze regulacyjnym w tym kontekście;
76. zwraca uwagę, że państwa członkowskie w niejednorodny sposób sprzyjały strategiom w zakresie liberalizacji rynku energetycznego, oraz że różnice można dostrzec także w ich ramach regulacyjnych;
77. wzywa Radę, aby na swoim wiosennym posiedzeniu w 2007 r. przedstawiła szerszą wizję wspólnego europejskiego interesu w dziedzinie energii w celu umieszczenia zakończenia formowania rynku wewnętrznego w jasnych ramach politycznych, których obecnie brak;
78. wzywa Komisję do wykorzystania art. 86 ust. 3 umożliwiającego jej zwiększenie wysiłków na rzecz rozdzielenia infrastruktury związanej z gazem w celu wspierania konkurencji w obszarze przesyłowych sieci gazowych oraz zachęcania podmiotów gospodarczych do otwarcia rynków także dla innych niż tradycyjni dostawcy gazu podmiotów,
79. wyraża uznanie dla Komisji w związku z badaniem poświęconym sektorowi energetycznemu; wzywa Komisję do podjęcia działań represyjnych, w tym kar finansowych, wobec firm łamiących przepisy o konkurencji; zachęca Komisję do ścigania państw członkowskich, które nadmiernie chronią krajowych liderów energetycznych, próbują ustalać ceny końcowe na poziomie poniżej ceny rynkowej lub próbują blokować fuzje i nabycia, ponieważ takie praktyki uniemożliwiają rozwój rynku wewnętrznego; zwraca się do Komisji o sporządzenie wytycznych dotyczących właściwej formy kontraktów długoterminowych oraz warunków, zgodnie z którymi takie porozumienia są możliwe do przyjęcia;
80. jest zdania, że państwa członkowskie i regiony powinny zabezpieczyć równe traktowanie rynkowe małych i średnich przedsiębiorstw produkujących energię oraz dużych jej wytwórców, w celu zabezpieczenia konsumentów energii przed skutkami monopolizacji rynku;
81. wzywa Komisję, aby w swojej ocenie krajowych planów alokacji odrzuciła wynikające z nich zakłócenia rynkowe i podkreśla potrzebę harmonizacji tych planów, bowiem wiele z nich obecnie podważa zasadę "zanieczyszczający płaci";
82. wzywa Komisję do zlikwidowania regulowanych cen energii, ponieważ podważa to prawdziwą istotę otwartych rynków energetycznych; wzywa przede wszystkim Komisję do zajęcia się kwestią systemów regulowanych cen energii dla energochłonnego przemysłu, ponieważ szkodzi to nie tylko rynkowi energetycznemu UE, ale także rynkowi wewnętrznemu innych produktów; zgadza się, że specjalne środki mogłyby być konieczne dla energochłonnych gałęzi przemysłu UE, podlegających ogólnoświatowej konkurencji, ale środki te muszą być podjęte w skoordynowany w skali UE sposób; nalega w związku z tym na Dyrekcję Genaralną ds. Konkurencji, aby opracowała jasny zestaw kryteriów służących zdefiniowaniu energochłonnych gałęzi przemysłu UE podlegających ogólnoświatowej konkurencji oraz aby wykorzystała te kryteria do oceny słuszności stosowania specjalnych krajowych systemów dotyczących energii wobec energochłonnych gałęzi przemysłu;
83. wzywa Komisję do podjęcia dalszych kroków w celu rozwiązania problemu koncentracji na rynku energetycznym w przypadku nadużywania dominującej pozycji rynkowej;
84. proponuje znaczące zwiększenie uprawnień organów regulacyjnych w państwach członkowskich, które powinny być w pełni niezależne od rządu i przemysłu oraz zharmonizowanie ich uprawnień, które może zostać osiągnięte poprzez ustanowienie wspólnych przepisów dotyczących przejrzystości, ujawnienia i odpowiedzialności, co powinno być monitorowane przez Komisję i dorocznie przez Parlament Europejski, a także ustalenie minimalnych wiążących wytycznych dotyczących procedury mianowania organów regulacyjnych; wyraża przekonanie, że krajowe organy regulujące rynek energii powinny pełnić rolę doradców władz zajmujących się konkurencją w państwach członkowskich, a także powinny zapewniać, aby firmy energetyczne miały ustawowy obowiązek doradzania klientom, jak oszczędzać energię;
85. wzywa Komisję do przygotowania przeglądu uprawnień i niezależności krajowych organów regulacyjnych; dopiero potem Komisja przygotowuje zalecenie w kwestii zharmonizowanego rozwoju uregulowań na rynku wewnętrznym UE;
86. wzywa państwa członkowskie, aby przyznały krajowym organom regulującym zaakceptowanym na szczeblu UE uprawnienia dające im narzędzia opiniowania transgranicznych przesyłów energii elektrycznej i gazu, z uwzględnieniem niedyskryminacyjnego dostępu do sieci, taryf przesyłowych, alokacji mocy, zarządzania zatorami i operowania sieciami, oraz jasnego harmonogramu ofert na rynku energetycznym; uważa, że krajowe organy regulacyjne powinny także nalegać na fakt, że operatorzy sieci mają działać w interesie europejskich konsumentów; uważa, że przed ustanowieniem europejskiego organu regulacyjnego należy zharmonizować obszary odpowiedzialności organów regulacyjnych państw członkowskich w celu zapewnienia większej spójności działań skierowanych na poprawę funkcjonowania rynku;
87. wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania zwiększonej współpracy operatorów systemów przesyłowych, zwłaszcza w takich obszarach, jak transgraniczna alokacja mocy, przejrzystość, rynki dnia bieżącego (intra-day markets), planowanie sieci oraz inwestycji związanych z rozwojem rynków regionalnych; zwraca się do Komisji o przygotowanie, wspólnie z operatorami systemów przesyłowych, europejskiego kodeksu sieci;
88. wzywa Komisję do rozwiązania problemów związanych z niezależnością/konfliktem interesów i przejrzystością w odniesieniu do operatorów systemów przesyłowych, do wysunięcia propozycji umożliwiających tym operatorom działanie w charakterze czynnika usprawniającego rynek, a także do harmonizacji przepisów międzynarodowych dotyczących operatorów systemów przesyłowych w celu poprawy transportu transgranicznego;
89. wzywa Komisję do zagwarantowania rygorystycznego przestrzegania przez państwa członkowskie zgodności z warunkami wymienionymi w art. 7 ust. 6 dyrektywy 2001/77/WE, a mianowicie, że obciążanie opłatami za przesył za pośrednictwem sieci nie dyskryminuje w żaden sposób energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wytwarzanej w regionach peryferyjnych, jak regiony wyspiarskie i regiony o niskiej gęstości zaludnienia; nalega także na Komisję, aby podjęła kroki mające na celu zagwarantowanie zakończenia istniejącej wewnętrznej dyskryminacji w państwach członkowskich,
90. wzywa Komisję i państwa członkowskie do dokonania skrupulatnej oceny, czy w celu uzyskania równych warunków istnieje rzeczywista potrzeba tworzenia nowych instytucji takich jak Europejskie Centrum Sieci Energetycznych, zważywszy już znaczną liczbę istniejących instytucji, które mogłyby się na nie nałożyć;
91. wzywa Komisję do intensywniejszego wsparcia połączeń międzysieciowych między państwami członkowskimi UE, a szczególnie w ramach państw członkowskich, umożliwiając dostawcom energii na wyspach oraz w regionach oddalonych lepszy dostęp do kontynentalnej sieci energetycznej.
92. wzywa Komisję do dokładnego przeanalizowania problemów istniejących w zakresie przyznawania pozwoleń na planowanie przesyłów na granicach i przedstawiania sprawozdań Parlamentowi Europejskiemu; wzywa państwa członkowskie do przyznawania pozwoleń na planowanie przesyłów w okresie czterech lat od przedstawienia wniosku; dodaje, że jednym z możliwych sposobów osiągnięcia tego celu może być wprowadzenie prawodawstwa tam, gdzie to konieczne;
93. uważa, że ustanowienie regionalnych rynków energetycznych powinno pomóc przyspieszyć integrację rynków energetycznych UE, a nie stwarzać kolejne bariery w integracji wszystkich rynków energetycznych;
94. wzywa Komisję do zagwarantowania częstszego wykorzystania rynkowych mechanizmów alokacji w przypadku ograniczonych transgranicznych zdolności przesyłowych;
95. wzywa Komisję do uznania za priorytet ustanowienia dobrze funkcjonujących regionalnych rynków elektryczności do roku 2009, w celu integracji rynków o największym potencjale rozwojowym na szczeblu europejskim do roku 2012 oraz kontynuacji tworzenia jednolitego europejskiego rynku energetycznego oraz sieci energetycznej;
96. zwraca uwagę, że połączenia transgraniczne wymagać będą specjalnych środków, np. preferencyjnego podejścia do finansowania i zwolnień podatkowych; wzywa UE do dokonania szybkich postępów w pracach nad projektami w zakresie transeuropejskich sieci energetycznych; zauważa, że uzupełnienie brakujących połączeń w tych sieciach poprawia bezpieczeństwo dostaw, a także przyczynia się do zakończenia tworzenia rynku wewnętrznego;
97. uważa za właściwe wstrzymanie się z planami rozszerzenia ram regulacyjnych, a w zamian - przyspieszenie wprowadzania w państwach członkowskich istniejących przepisów europejskich; uważa, że dalsze środki regulacyjne, takie jak pełne uwolnienie własności powinno się rozważyć dopiero wtedy, gdy mechanizmy przewidziane w istniejącym prawodawstwie rynku wewnętrznego w praktyce okażą się nieskuteczne; podkreśla znaczenie poprawy skuteczności przepisów i zapewnienia właściwego, spójnego wdrażania przepisów dotyczących rozdziału działalności określonego w istniejących dyrektywach;
98. wzywa Komisję do pełnego rozpatrzenia ostatnich sprawozdań UCTE (Unii ds. Koordynacji Przesyłu Energii Elektrycznej) i ERGEG (Grupy Regulatorów Energii Elektrycznej i Gazu) w sprawie awarii systemu elektroenergetycznego wywołanej w Niemczech w listopadzie 2006 r., przy opracowywaniu stanowiska w sprawie przyszłego zarządzania i struktury własności sieci elektroenergetycznych oraz potrzeby nowych inicjatyw prawnych w celu lepszego uregulowania unijnego rynku energii;
99. podkreśla, że systemy przesyłowe w sektorze energetycznym powinny zostać w pełni uwolnione w zakresie stosunków własnościowych niezwłocznie po stwierdzeniu przez Komisję, że obowiązujące prawodawstwo jest nieskuteczne, ponieważ zapobiegłoby to występowaniu konfliktów interesów pomiędzy konkurującymi ze sobą przedsiębiorstwami energetycznymi;
100. jest zdania, że Komisja powinna wystąpić z kompleksową strategią dotyczącą gazu, która analizuje potrzebę ograniczenia zużycia gazu, zagwarantowanie dostępu stron trzecich z zapewnieniem oszczędnego i wydajnego wykorzystania gazu, dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia, szlaków tranzytowych i ulepszonej infrastruktury w dziedzinie gazu (np. przechowywanie gazu, urządzenia do gazu płynnego oraz brakujące gazowe terminale przeładunkowe) - przygotowując się tym samym na wprowadzenie biogazu - potrzebę odwrócenia w niektórych państwach członkowskich kierunku przepływu gazu, a ponadto zajmuje się kwestią przechowywania i zapasów po przeprowadzeniu dokładnej analizy kosztów i korzyści uwzględniającej fizyczne i ekonomiczne ograniczenia cechujące sektor gazowy;
101. wzywa Komisję do opracowania projektów dyrektywy dotyczącej dyrektywy w sprawie gazu ziemnego w celu zrównoważenia projektów dotyczących biopaliw i wodoru;
102. zwraca się do Komisji o opracowanie definicji podmiotu wykorzystującego dużą ilość energii; zwraca się do Komisji o szczególne uwzględnienie podmiotów wykorzystujących dużą ilość energii w UE, które konkurują w gospodarce światowej;
103. wzywa Komisję do skorzystania ze swych uprawnień w zakresie konkurencji i odniesienia się do klauzul dotyczących podziału rynku zawartych w umowach dostawy między producentami gazu a krajowymi dostawcami energii w UE, które zakazują krajowym dostawcom energii w UE sprzedawania niepotrzebnego gazu producentów na inne rynki UE, a także do zbadania legalności tych długoterminowych umów na dostawy, które zamykają rynek dla innych dostawców;
Ubóstwo energetyczne i prawa konsumenta
104. jest zdania, że konsumenci powinni znaleźć się w centrum całej przyszłej polityki energetycznej i że ubóstwo energetyczne powinno być wyraźniej przedstawione we wnioskach Komisji; przypomina, że konsumenci, a zwłaszcza władze publiczne, które powinny stanowić przykład w tej dziedzinie, także mają obowiązki w zakresie oszczędzania energii; uznaje, że system inteligentnych pomiarów i inteligentnego naliczania opłat może odegrać główną rolę w uświadomieniu ludziom, jak i dlaczego wykorzystuje się energię, zmieniając w ten sposób zachowania konsumentów; wzywa Radę i Komisję do zaproponowania środków pomagających gospodarstwom domowym o niskich dochodach w uzyskiwaniu oszczędności zużycia energii w swych domach, doprowadzając w ten sposób do obniżenia ich rachunków za energię i powodując tym samym mniejsze narażenie na przyszłe wzrosty cen;
105. podkreśla potrzebę kampanii na rzecz edukacji i zmian zachowań, ukierunkowanej na bardziej zrównoważoną mobilność obywateli Europy,
106. domaga się udzielania zintegrowanego i stałego wsparcia władzom lokalnym i regionalnym w zakresie środków odnoszących się do efektywności energetycznej i trwałości źródeł energii wprowadzanych w ramach wszystkich unijnych programów finansowania, takich jak fundusze strukturalne, siódmy program ramowy, "Inteligentna Energia dla Europy" oraz ogólnie całej polityki regionalnej i środków inżynierii finansowej objętych polityką spójności na lata 2007-2013, a także w odniesieniu do działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego;
107. wzywa Komisję do okazania zainteresowania zarówno odnawialnymi źródłami energii, jak i oszczędzaniem energii poprzez zaakcentowanie tych obszarów polityki we wszystkich inicjatywach finansowanych przez Fundusze Strukturalne i Fundusz Spójności oraz w szczególności przez inicjatywy Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego dla wszystkich regionów Unii przez okres programowania 2007-2013, a także do opracowania wniosku w sprawie sposobu zniesienia ograniczenia oszczędności energii wynikającego z 3% progu dla wydatków na wydajność energetyczną ponoszonych z tych funduszy, a także do rozpatrzenia możliwości zniesienia tego progu po roku 2013,
108. ponownie potwierdza, że dostarczanie energii społeczeństwu jest niezbędne w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb i że dostawy takie muszą być zagwarantowane; wzywa organy regulujące obszar energii w państwach członkowskich do zagwarantowania wypełniania obowiązku powszechnej usługi, a także należytej ochrony szczególnie narażonych i ubogich konsumentów;
109. popiera włączenie celów polityki energetycznej do formułowania kryteriów udzielania zamówień publicznych, jeśli jest to wykonalne dla organu udzielającego zamówienia, jest uzasadnione w odniesieniu do danego przetargu oraz nie stanowi nieuczciwej interwencji w zasady konkurencji;
110. podkreśla, że ważne jest, aby konsumenci mieli łatwy dostęp do informacji o cenach i możliwości wyboru, do łatwej metody zmiany dostawcy energii i dostęp do organów regulacyjnych we wszystkich państwach członkowskich;
Development
111. wzywa, aby Komisja i Rada uznały, że 2 mld ludzi na świecie nie ma możliwości korzystania z podstawowych usług energetycznych oraz że UE powinna określić kierunek polityczny mający na celu poprawę ich sytuacji oraz osiągnięcie Milenijnych Celów Rozwoju;
112. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę dotyczącą funduszu na rzecz racjonalnego wykorzystania energii oraz odnawialnych źródeł energii na świecie, traktując ją jako część polityki światowej na rzecz promocji rozwoju;
113. podkreśla, że UE i jej państwa członkowskie muszą wykorzystywać swe stosunki dyplomatyczne, handlowe i pomocowe z krajami dostarczającymi energię w celu propagowania przejrzystości podatkowej; zwraca się pilnie do Komisji o formalne zatwierdzenie inicjatywy na rzecz przejrzystości w przemyśle wydobywczym i wspieranie jej, a także opracowanie strategii włączenia jej założeń oraz założeń projektu dotyczącego społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw do wszystkich porozumień z krajami trzecimi; uważa, że szczegółowe postanowienia tych porozumień powinny wspierać rolę społeczeństwa obywatelskiego jako niezależnego czynnika nadzorującego zarządzanie dochodami w sektorze energetycznym;
114. uważa, że środki UE mogłyby mieć znacznie większy wpływ w przypadku prowadzenia zdecydowanej polityki zagranicznej służącej przekonaniu wszystkich państw uprzemysłowionych do przyłączenia się do walki ze zmianami klimatycznymi oraz poprzez włączenie w ramy polityki rozwojowej UE większej liczby programów służących wspieraniu czystej i wydajnej energii;
115. ponadto uważa, że UE, wraz z najbardziej zaawansowanymi krajami rozwiniętymi, powinna zbadać metody umożliwiające im odgrywanie większej roli w wysiłkach podejmowanych na świecie na rzecz przeciwdziałania globalnemu ociepleniu i dostosowania się do niego oraz rozważyć jakie kroki powinny zostać podjęte;Unia powinna również rozważyć działania, jakie można podjąć w celu wzmocnienia światowej solidarności w obliczu skutków zmian klimatycznych, w szczególności tych odczuwanych przez najbiedniejsze kraje;
116. podkreśla, że wszystkie kraje rozwijające się mają prawo do rozwoju gospodarczego; zwraca jednak uwagę, że kraje rozwijające się nie muszą przejmować od krajów uprzemysłowionych praktyk zanieczyszczania środowiska, wzywa więc do zwrócenia większej uwagi na współpracę technologiczną i rozwój zdolności w zakresie zrównoważonej energii oraz na ogólnoświatowe normy wydajności dla produktów zużywających energię;
117. wzywa, aby w większym stopniu wspierać stosowanie zrównoważonych, lokalnie dostępnych form energii i zdecentralizowanych sieci energetycznych zwłaszcza w krajach rozwijających się, np. poprzez transfer wiedzy i technologii, ponieważ w ten sposób można zapewnić dostęp do energii, oszczędzać surowce, tworzyć miejsca pracy, zmniejszać zależność i przyczyniać się do tworzenia prawidłowo funkcjonujących gospodarek rynkowych;
118. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.
(1) Dotychczas nieopublikowana w Dz.U.
(2) Dz.U. 320 E z 15.12.2005, str. 36.
(3) Dz.U. C 272 E 9 z 11.2006, str. 404.
(4) Teksty przyjęte , P6_TA(2005)0496.
(5) Teksty przyjęte , P6_TA(2006)0118.
(6) Teksty przyjęte , P6_TA(2006)0219.
(7) Dz.U. C 280 E z 18.11.2006, str. 108.
(8) Dz.U. C 280 E z 18.11.2006, str. 117.
(9) Dz.U. C 280 E z 18.11.2006, str. 120.
(10) Dz.U. C 226 E z 15.9.2005, str. 44.
(11) Dz.U. C 157 E z 6.7.2005, str. 61.
(12) Teksty przyjęte , P6_TA(2006)0300.
(13) Teksty przyjęte , P6_TA(2006)0058.
(14) Dz.U. C 227 E z 21.9.2006, str.599.
(15) Teksty przyjęte , P6_TA(2006)0110.
(16) Teksty przyjęte , P6_TA(2006)0243.
(17) www.iphe.net
(18) www.iter.org
(19) Dz. U. L 191 z 22.7.2005, str. 29.