<EntPE>PARLAMENT EUROPEJSKI</EntPE>

2004

2009

 

 

<TitreType>SPRAWOZDANIE</TitreType>

<Titre>w sprawie wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki</Titre>

<DocRef>(2007/2000(INI))</DocRef>

<Commission>{AFET}Komisja Spraw Zagranicznych</Commission>

Sprawozdawca: <Depute>Jacek Saryusz-Wolski</Depute>

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*): <Depute>Lena Ek, Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii</Depute>

(*) Procedura obejmująca zaangażowane komisje – art. 47 Regulaminu

 

SPIS TREŚCI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

UZASADNIENIE

OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (*)

OPINIA Komisji Rozwoju

OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego

OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego  i Bezpieczeństwa Żywności

PROCEDURA

 

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki

(2007/2000(INI))

Parlament Europejski,

–     uwzględniając zieloną księgę Komisji zatytułowaną „Europejska strategia na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii” (COM(2006)0105),

–     uwzględniając pierwsze posiedzenie Sieci Korespondentów ds. Bezpieczeństwa Energetycznego UE (NESCO), które odbyło się 10 maja 2007 r. w Brukseli,

–     uwzględniając wspólny dokument Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Rady w sprawie zewnętrznych aspektów polityki energetycznej, przedstawiony na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 15–16 czerwca 2006 r.,

–     uwzględniając rezolucję z dnia 18 maja 2006 r. w sprawie w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia przez Wspólnotę Europejską Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Energetyczną^[1],

–     uwzględniając rezolucję z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie bezpieczeństwa dostaw energii w Unii Europejskiej^[2],

–     uwzględniając rezolucję z dnia 1 czerwca 2006 r. dotyczącą zielonej księgi w sprawie racjonalizacji zużycia energii, czyli jak uzyskać więcej mniejszym nakładem środków^[3],

–     uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 października 2006 r. zatytułowany „Stosunki zewnętrzne w obszarze energii – od zasad do działań” (COM(2006)0590),

–     uwzględniając rezolucję z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii – zielona księga^[4],

–     uwzględniając rezolucję z dnia 16 listopada 2006 r. w sprawie strategii dla regionu Morza Bałtyckiego w ramach wymiaru północnego^[5], a w szczególności jej część II,

–     uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 23–24 marca 2006 r. dotyczące zatwierdzenia przez Radę Europejską zielonej księgi w sprawie europejskiej polityki energetycznej, oraz z posiedzenia w dniach 15–16 czerwca 2006 r. dotyczące wspólnego dokumentu Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Rady w sprawie zewnętrznych aspektów bezpieczeństwa energetycznego,

–     uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 21–22 czerwca 2007 r. w sprawie mandatu konferencji międzyrządowej w zakresie uzgodnienia tekstu traktatu reformującego mającego zmienić obowiązujące traktaty,

–     uwzględniając Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy, zgodnie z którym kompetencje w dziedzinie energetyki należą po części do UE, a po części do państw członkowskich,

–     uwzględniając komunikat Komisji dla Rady Europejskiej i Parlamentu Europejskiego zatytułowany „Europejska polityka energetyczna” (COM(2007)0001),

–     uwzględniając komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego zatytułowany „Wzmocnienie europejskiej polityki sąsiedztwa” (COM(2006)0726),

–     uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 8–9 marca 2007 r. oraz plan działań Rady Europejskiej (2007–2009) dotyczący europejskiej polityki energetycznej (EPE),

–    uwzględniając komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego zatytułowany „Synergia czarnomorska – Nowa inicjatywa współpracy regionalnej” (COM(2007)0160),

–    uwzględniając art. 45 Regulaminu,

–    uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisji Rozwoju, Komisji Handlu Międzynarodowego oraz Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A6‑0312/2007),

A.   mając na uwadze, że bezpieczeństwo energetyczne należy uznać za istotny składnik ogólnego bezpieczeństwa Unii Europejskiej oraz za kluczowy element dążenia do gospodarczo-społecznego rozwoju w Europie, dla którego nie istnieje jednak jeszcze podstawa traktatowa,

B.   mając na uwadze, że – z uwagi na aktualnie występujące i stale rosnące uzależnienie od dostaw energii pochodzących z dalece niestabilnych i niedemokratycznych krajów – wysiłki zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw wyłącznie na szczeblu krajowym okazały się niewystarczające i nie zabezpieczają długofalowych interesów wszystkich państw członkowskich UE; przypomina, że zewnętrzna polityka UE w dziedzinie energetyki ma ścisły związek z jej polityką wewnętrzną w dziedzinie energetyki i podkreśla konieczność stworzenia wspólnej polityki w dziedzinie energetyki z uwzględnieniem regulacji rynku wewnętrznego oraz zewnętrznych aspektów biorących pod uwagę polityczne i gospodarcze interesy wszystkich państw członkowskich;

C.   mając na uwadze, że obecna niestabilność i wysokie uzależnienie energetyczne UE od krajów, w których panują systemy autorytarne, stanowią poważną przeszkodę dla rozwoju wiarygodnej, skutecznej i spójnej wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w szczególności w zakresie przestrzegania, popierania i promowania fundamentalnych wartości UE,

D.   mając na uwadze, że unijne zasady wewnętrznego rynku energii UE mogłyby służyć za podstawę konstruktywnej polityki prowadzonej wspólnie z zagranicznymi partnerami UE w obszarze energii, uwzględniającej cechy szczególne zainteresowanych krajów trzecich, zwłaszcza w celu wspierania zrównoważonego rozwoju energetycznego, w tym rozwoju wydajności energetycznej oraz odnawialnych źródeł energii,

E.       mając na uwadze, że bezpieczeństwo dostaw po przystępnych i przewidywalnych cenach musi być zagwarantowane na szczeblu europejskim zarówno na drodze ścisłej współpracy politycznej, jak i realizacji wewnętrznego rynku energii poprzez podjęcie dalszych kroków w kierunku liberalizacji obszaru energii,

F.    mając na uwadze, że energia nie powinna być wykorzystywana jako narzędzie wywierania nacisku politycznego na kraje tranzytowe i kraje będące odbiorcami energii,

G.   mając na uwadze, że sektor gazu jest obecnie bardzo narażony na zagrożenia zewnętrzne; mając na uwadze, że kraje eksportujące gaz rozwijają nowe formy ścisłej współpracy między sobą, które mogą zagrozić bezpieczeństwu energetycznemu w Europie,

H.   mając na uwadze, że wspólna europejska polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki, oparta na zasadach solidarności i zróżnicowania oraz na popieraniu trwałości, dałaby w wyniku efekt synergii zapewniający Unii Europejskiej bezpieczeństwo dostaw, wzmacniając jednocześnie pozycję, poprawiając zdolność do podejmowania działań w kwestiach związanych z polityką zagraniczną i zwiększając wiarygodność UE jako światowego partnera,

I.     mając na uwadze konieczność zapewnienia zrównoważonych, niezawodnych i przystępnych cenowo dostaw energii; uwzględniając, że międzynarodowe ceny ropy i gazu wykazują znaczne wahania oraz że spójna europejska polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki leży w związku z tym w interesie obywateli UE,

J.     mając na uwadze, że ścisła współpraca w dziedzinie dostaw energii stanowi jeden z najskuteczniejszych i niezbędnych środków budowy zaufania w stosunkach między Unią Europejską a krajami ościennymi,

K.   mając na uwadze, że podstawa solidarności w obszarze polityki energetycznej może stać się precedensem dla przyszłej solidarności w innych dziedzinach i umocnić w ten sposób rolę odgrywaną przez UE w stosunkach zewnętrznych,

L.    mając na uwadze, że w ramach polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki należy stworzyć wiarygodną ocenę ryzyka dla bezpieczeństwa energetycznego oraz że w związku z tym nowo utworzona sieć NESCO powinna odgrywać decydującą rolę, przy jednoczesnym zapewnieniu niezbędnych możliwości monitorowania dla systemu wczesnego ostrzegania,

M.   mając na uwadze, że powinno się podwoić wspólne wysiłki w dziedzinie badań nad zasobami energii ze źródeł odnawialnych, ich wykorzystaniem oraz wydajnością energetyczną, zarówno w obrębie UE, jak i we współpracy z partnerami zewnętrznymi i krajami trzecimi,

1.    wzywa do rozwoju wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, która w dużym stopniu gwarantowałaby bezpieczeństwo energetyczne całej UE, dążąc jednocześnie do trwałości na szczeblu międzynarodowym, co będzie stanowić dla obywateli UE znaczną wartość dodaną do wysiłków podejmowanych na szczeblu krajowym;

2.    uważa, że polityka energetyczna musi stanowić zintegrowany i znaczący element wspólnej polityki zagranicznej oraz że polityka energetyczna winna być uwzględniana we wszystkich kontekstach polityki zagranicznej;

3.    podkreśla, że – podczas gdy państwa członkowskie powinny zachować suwerenne prawo dokonywania strategicznych wyborów dotyczących koszyka energetycznego, eksploatacji swych zasobów energetycznych i podejmowania decyzji co do struktury dostaw – istnieje potrzeba opracowania konkretnych postanowień włączonych do traktatów, a prowadzących do powstania wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, obejmującej bezpieczeństwo dostaw, tranzyt i inwestycje związane z bezpieczeństwem energetycznym oraz promowanie wydajności energetycznej i oszczędzania energii, a także czystych i odnawialnych źródeł energii, szczególnie w stosunkach z krajami, w których zużycie energii szybko wzrasta;

4.    domaga się odpowiedniej podstawy traktatowej dla polityki energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego;

5.    wyraża przekonanie, że kompleksowa europejska polityka zagraniczna w dziedzinie energetyki musi przyczyniać się do szerzenia i wdrażania wartości i interesów Unii Europejskiej oraz najważniejszych celów polityki zagranicznej, a mianowicie zapewnienia pokoju i prymatu praw człowieka, demokracji i państwa prawa; uznaje fakt, że uzależnienie UE od importowanej energii może wywierać znaczący wpływ na niezależność jej procesu decyzyjnego w innych obszarach polityki;

6.    uważa za niezwykle istotne, aby UE nadal prowadziła ogólnoświatową walkę ze zmianami klimatu, które mogą prowadzić między innymi do ryzyka istotnego przemieszczania się ludności oraz do zagrożeń w zakresie polityki bezpieczeństwa, i dążyła do osiągnięcia celów wyznaczonych w protokole z Kioto; w tym kontekście w pełni popiera trwające wysiłki zmierzające do wypracowania wielostronnych ram, służących ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych na okres po roku 2012; uważa za konieczne włączenie we wszystkie stosunki zewnętrzne przedsięwzięć UE na rzecz rozwoju odnawialnych czystych źródeł energii i technologii w celu osiągnięcia oszczędności energii;

7.    z zadowoleniem przyjmuje utworzenie sieci NESCO; wzywa państwa członkowskie i Komisję do skonsolidowania działalności sieci w celu pełnego rozwoju jej zdolności operacyjnych i wykorzystywania jej jako systemu wczesnego ostrzegania, a także systemu wymiany informacji w dziedzinie energetyki;

8.        popiera podejście polegające na stopniowym dążeniu do wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki;

9.    wzywa Radę i Komisję do sporządzenia – do końca 2007 r. – dokładnej mapy drogowej, prowadzącej do stworzenia takiej polityki, ze wskazaniem krótko-, średnio- i długoterminowych zamierzeń, celów i działań, wraz z konkretnymi ramami ich wdrożenia;

10.  wzywa Komisję do przedstawiania rocznego sprawozdania z przebiegu wdrażania wymienionych celów, umożliwiając tym samym Parlamentowi Europejskiemu głębokie zaangażowanie w monitorowanie wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki;

11.  wzywa Komisję do przygotowywania rocznych sprawozdań w sprawie przestrzegania przez przedsiębiorstwa z krajów trzecich – szczególnie głównych dostawców wraz ze wszystkimi zależnymi od nich podmiotami – zasad rządzących rynkiem wewnętrznym w sektorze energetycznym, zwłaszcza dotyczących przejrzystości i zgodności z unijnym prawem konkurencji; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że podczas szczytu europejskiego w dniach 8–9 marca 2007 r. zwrócono się do Komisji o dokonanie oceny wpływu na rynek wewnętrzny zintegrowanych pionowo przedsiębiorstw energetycznych z krajów trzecich oraz sposobu realizacji zasady wzajemności;

12.  popiera dążenie Komisji do podjęcia odpowiednich środków zapobiegających niekontrolowanym inwestycjom państwowych przedsiębiorstw zagranicznych w sektorze energetycznym UE, w szczególności w odniesieniu do sieci przesyłowych gazu i elektryczności;

13.  wzywa prezydencję, Komisję i Wysokiego Przedstawiciela do ściślejszej koordynacji, aby mówić jednym głosem w sprawach wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki oraz podejmować wspólne działania; za konieczne uznaje wzmocnienie roli Komisji i Parlamentu Europejskiego w ustalaniu wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki w perspektywie najbliższego przeglądu traktatów; proponuje, aby po wejściu w życie nowego traktatu reformującego powołano za zgodą Rady i Komisji urzędnika wysokiego szczebla ds. polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki posiadającego podwójny mandat, tj. działającego z upoważnienia Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, którego rola zostanie w przyszłości wzmocniona oraz wiceprzewodniczącego Komisji, co zapewni mu powiązanie zarówno z Radą, jak i Komisją, i który będzie odpowiedzialny za koordynację wszystkich obszarów polityki wchodzących w skład wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, zwiększając jednocześnie zdolność UE do ochrony swoich interesów w zakresie bezpieczeństwa energetycznego w negocjacjach z partnerami zewnętrznymi;

14.  jest przekonany, że Traktat Karty Energetycznej powinien stanowić kamień węgielny wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, jako że stanowi on najważniejszy instrument społeczności międzynarodowej promowania współpracy w sektorze energetyki, dając podstawy sprawiedliwego i równego traktowania, zapewniając bezpieczeństwo inwestycji i gwarantując prawo do odszkodowania w razie wywłaszczenia i/lub upaństwowienia; wzywa Komisję i Radę do zdecydowanego zażądania stosowania postanowień Traktatu Karty Energetycznej oraz do umieszczenia istoty protokołu tranzytowego we wszystkich traktatach i porozumieniach zawieranych z partnerami energetycznymi;

15.  zachęca państwa członkowskie i Komisję do kontynuowania wysiłków na rzecz promowania w sąsiedztwie UE, we współpracy z krajami trzecimi, rozszerzenia zasad i norm rynku wewnętrznego; domaga się, aby Komisja rozważyła rozszerzenie na inne kraje trzecie wspólnoty energetycznej obejmującej UE i kraje Europy południowo-wschodniej oraz utworzenie wzorowanych na niej nowych regionalnych rynków energii, takich jak eurośródziemnomorska wspólnota energetyczna, w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw;

Zasady i zalecenia leżące u podstaw działań w ramach wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki

A. Zróżnicowanie

16.    jest zdania, że – biorąc pod uwagę rosnące uzależnienie UE od ograniczonej liczby źródeł energii, jej dostaw i szlaków przesyłowych – należy wspierać priorytetowe inicjatywy na rzecz dywersyfikacji energetycznej zarówno w sensie geograficznym, jak i poprzez rozwój trwałych rozwiązań alternatywnych; uważa, że szczególny priorytet należy nadać bezpiecznym dla środowiska naturalnego i odnawialnym źródłom energii; jest zdania, że bezpieczeństwo dostaw po przystępnych i przewidywalnych cenach musi być głównym celem UE;

17.    wspiera priorytetowe traktowanie wszystkich realizowanych w sąsiedztwie projektów dotyczących zróżnicowania energetycznego – zwłaszcza mających na celu stworzenie nowych korytarzy transportowych, które zróżnicują zarówno dostawców, jak i szlaki, takich jak korytarz energetyczny Morze Kaspijskie–Morze Czarne–UE – a w szczególności budowy rurociągu Nabucco, infrastruktury ciekłego gazu ziemnego (LNG), wzajemnych połączeń sieci elektrycznych, realizacji pierścienia eurośródziemnomorskiej infrastruktury elektryczno-gazowej, oraz realizacji nowych projektów o znaczeniu europejskim w zakresie infrastruktury naftowej, takich jak projekty Odessa–Gdańsk i Konstanca–Triest, które powinny być umieszczone na liście projektów priorytetowych o znaczeniu europejskim;

18.  z zadowoleniem przyjmuje powołanie koordynatorów UE ds. projektów priorytetowych o znaczeniu europejskim, zgodnie z wnioskami z posiedzenia Rady Europejskiej w marcu 2007 r., w szczególności w odniesieniu do projektu Nabucco i połączenia elektroenergetycznego między Niemcami, Polską i Litwą;

19.    wzywa Komisję i państwa członkowskie do prowadzenia aktywnej polityki na najwyższym szczeblu politycznym na rzecz umożliwienia Wspólnocie zróżnicowania źródeł dostaw gazu ziemnego; oczekuje, że wszelka współpraca pomiędzy krajami eksportującymi gaz będzie respektować zasady otwartego, przejrzystego i konkurencyjnego rynku; jest zdania, że inicjatywa stworzenia gazowej wersji OPEC odniesie przeciwny skutek;

20.    odnotowuje, że należy przejść od deklaracji do czynów, ogłaszając przetargi na konkretne projekty priorytetowe i wzywa do tego, aby powołany urzędnik wysokiego szczebla ds. polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki był odpowiedzialny także za koordynację udziału w rozwoju zewnętrznej infrastruktury energetycznej (projekty Nabucco i Odessa–Gdańsk); wzywa równocześnie Komisję, prezydencję i Wysokiego Przedstawiciela do zwiększenia zaangażowania w rozwój zewnętrznej infrastruktury energetycznej we współpracy z koordynatorami europejskimi;

21. uważa, że realizacja projektów z zakresu zróżnicowania energetycznego powinna być jednym z priorytetów wzmocnionej europejskiej polityki sąsiedztwa i wzywa do większego wsparcia na rzecz poprawy klimatu inwestycyjnego i ram regulacyjnych – w oparciu o zasady Traktatu Karty Energetycznej – w sektorach energetycznych krajów będących producentami energii i krajów jej tranzytu;

22.    wzywa do uznania zróżnicowania sytuacji, w której znajdują się różne państwa członkowskie pod względem koszyka energii, uzależnienia od przywozu energii oraz infrastruktury i wspiera wszelkie wysiłki na rzecz zlikwidowania obecnego uzależnienia państw członkowskich od dominujących dostawców, ograniczeń ze strony infrastruktury, wysokoemisyjnych źródeł energii oraz od importu energii z krajów systematycznie naruszających literę i ducha karty ONZ;

23.  popiera wszelkie wysiłki na rzecz ustanowienia nowych źródeł finansowania wszystkich ważnych przedsięwzięć łącznie ze specjalnymi pożyczkami z EBI oraz przeznaczenia na ten właśnie cel w budżecie UE specjalnych linii budżetowych, pod warunkiem że nie będą one stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa żadnego państwa członkowskiego;

24.    wzywa do ściślejszej współpracy z EBI i EBOR w celu wykorzystania instrumentów finansowych na wsparcie projektów priorytetowych;

25.    uważa potencjalne uzależnienie od importu biopaliw za równie niepokojące, jak uzależnienie od zewnętrznych dostaw ropy naftowej czy gazu; wzywa Komisję do opracowania – razem z partnerami UE – ogólnoświatowego systemu certyfikacji, zapewniającego zrównoważenie produkcji i wykorzystania biopaliw, które nie stanowią zagrożenia dla różnorodności biologicznej, wraz ze standardami etapów uprawy i przetwórstwa oraz pod kątem bilansu pełnego cyklu życiowego gazów cieplarnianych;

B. Jedność w obronie interesów UE

26.    uważa, że nieuniknione jest opracowanie przez Wspólnotę długofalowej strategii i ram na rzecz stworzenia wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki w celu przyjęcia zdecydowanego stanowiska w dialogu z krajami będącymi głównymi dostawcami oraz zwiększenia możliwości mówienia jednym głosem podczas dyskusji prowadzonych na szczeblu UE, państw członkowskich i przedstawicieli przemysłu, co stworzy płaszczyznę dla solidarności w innych obszarach polityki i dla umocnienia zewnętrznej roli Unii;

27.  w krótszej perspektywie wzywa państwa członkowskie do wzajemnego informowania się oraz powiadamiania Komisji, a ponadto do wzajemnych konsultacji i do zasięgania opinii Komisji na temat strategicznych decyzji dotyczących ważnych porozumień dwustronnych z krajami trzecimi w sprawie projektów energetycznych, które mogłyby wpływać na interesy innych państw członkowskich i UE jako całości, jak powinno to mieć miejsce w przypadku wszelkich kwestii dotyczących polityki zagranicznej o wspólnym znaczeniu; w przypadku, gdy zawarte porozumienia dwustronne są niezgodne z interesami innych państw członkowskich oraz UE jako całości, wzywa państwa członkowskie, a także w stosownych przypadkach Komisję, do wspólnego działania zmierzającego do osiągnięcia porozumienia mającego na celu usunięcie wszelkich negatywnych skutków, zwłaszcza w odniesieniu do wpływu na środowisko naturalne, zgodnie z zasadą solidarności;

28.  wzywa państwa członkowskie oraz Komisję do przeprowadzania pełnej oceny skutków środowiskowych przed podjęciem decyzji dotyczących poważnych inwestycji w dziedzinie infrastruktury; w szczególności wzywa je do wzięcia pod uwagę zagrożenia dla ekosystemów i życia ludzkiego, jakie niesie ze sobą planowany Gazociąg Północnoeuropejski firmy Nord Stream z uwagi na obecność wzdłuż trasy planowanego rurociągu na dnie Morza Bałtyckiego cmentarzysk amunicji i broni; podkreśla, że w przypadku poważnej katastrofy ekologicznej strony zaangażowane w ten projekt powinny wziąć na siebie odpowiedzialność finansową;

29.    w perspektywie średniookresowej wzywa do nadania Komisji kompetencji instytucjonalnych do negocjacji z krajami trzecimi w sprawie unijnych umów ramowych o dostawy energii;

C. Solidarność w sytuacjach kryzysowych

30.    uznając solidarność i bezpieczeństwo energetyczne za warunki sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, wraz z równym dostępem wszystkich podmiotów gospodarczych do energii, wzywa Radę i państwa członkowskie do stworzenia mechanizmu solidarnościowego, zgodnie z duchem solidarności między państwami członkowskimi, o którym mowa w nowym traktacie reformującym, uzgodnionym przez Radę Europejską w czerwcu 2007 r., który to mechanizm umożliwiłby UE skuteczne, szybkie i spójne działanie w sytuacjach kryzysowych spowodowanych przerwami w dostawach, uszkodzeniem krytycznej infrastruktury albo jakimikolwiek innymi zdarzeniami;

31.  wzywa Komisję do wsparcia włączenia tzw. „klauzuli bezpieczeństwa energetycznego” do umów handlowych i stowarzyszeniowych oraz umów o partnerstwie i współpracy zawieranych z krajami będącymi producentami energii i krajami jej tranzytu, które to klauzule stanowiłyby kodeks postępowania, wyraźnie wskazując środki, jakie należy przyjąć w razie przerwy w dostawach lub w razie jakichkolwiek jednostronnych zmian ich warunków spowodowanych przez jednego z partnerów;

32.  proponuje utworzenie skutecznego mechanizmu reagowania, obejmującego sieć korespondentów bezpieczeństwa energetycznego, na wypadek przerw w dostawach wraz ze środkami na rzecz skutecznego wykorzystania systemów ostrzegania i stworzenia w całej UE infrastruktury na wypadek kryzysu energetycznego, zwłaszcza w przypadku gazu i energii elektrycznej, którą można by wykorzystać do udzielenia wsparcia potrzebującym państwom członkowskim, z uwzględnieniem charakterystyki geologiczno-geograficznej tych państw, szczególnie w odniesieniu do zdolności składowania i bliskości do źródeł dostaw energii;

D. Ściślejsza współpraca z krajami będącymi głównymi producentami i konsumentami energii oraz krajami jej tranzytu

33.  wzywa UE i państwa członkowskie do dalszego czynnego angażowania się w bliski dialog w obrębie UE oraz ze wszystkimi krajami będącymi głównymi producentami i konsumentami energii oraz krajami jej tranzytu, a w szczególności do wzmocnienia stosunków w sektorze energetycznym z Algierią, Egiptem i pozostałymi krajami będącymi producentami energii w regionie Maszreku i Maghrebu;

34.  popiera wszelkie działania na rzecz promowania przejrzystości, praworządności i lepszego zarządzania w sektorze energetycznym poprzez zawieranie z krajami trzecimi umów o partnerstwie w zakresie energetyki w celu stworzenia wzajemnie korzystnych, otwartych, przejrzystych, niedyskryminujących i stabilnych warunków prawnych w zakresie dostępu do instalacji oraz dla inwestycji i handlu w dziedzinie energetyki, opartych na zasadzie wzajemności oraz uczciwej i przejrzystej konkurencji, przeciwdziałając nieprawidłowemu wykorzystywaniu dochodu z handlu energią i przekazywaniu go na finansowanie terroryzmu;

35.  podkreśla potrzebę dążenia do zawierania – z krajami spoza UE będącymi głównymi konsumentami energii oraz krajami tranzytowymi – umów o partnerstwie badawczo rozwojowym w celu rozwiązania problemu globalnego ocieplenia i opracowania alternatywnych i odnawialnych źródeł energii; podkreśla, że ściślejsza współpraca w zakresie energii z takimi krajami trzecimi, w tym z USA, powinna mieć miejsce ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju technologii na rzecz wydajności energetycznej i promowania skojarzonego ciepła i energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz zrównoważonej produkcji biomasy i takiegoż jej wykorzystania;

36.  wzywa UE do nawiązania z krajami rozwijającymi się dialogu na temat kwestii związanych z energetyką w celu większej decentralizacji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, dostępności energii oraz jej trwałości, a także leżącej we wspólnym interesie infrastruktury energetycznej;

37.  podkreśla w szczególności znaczenie nawiązania lepszego dialogu na temat energii z USA oraz z innymi kluczowymi partnerami energetycznymi podzielającymi wartości UE; wzywa instytucje wspólnotowe do podjęcia pracy na rzecz zawarcia z USA umowy o partnerstwie ws. bezpieczeństwa energetycznego;

38. domaga się, aby do europejskiej zewnętrznej polityki energetycznej włączono w aktywny sposób także państwa europejskie, niebędące państwami członkowskimi UE – np. Norwegię;

39. wzywa do spójnej polityki energetycznej we wszystkich obszarach europejskiej polityki zagranicznej, takich jak wymiar północny, synergia czarnomorska oraz partnerstwo euro-śródziemnomorskie;

40. popiera inicjatywy Komisji na rzecz prowadzenia z krajami w regionach Południowego Kaukazu, Morza Kaspijskiego i Azji Środkowej, jak również w regionie śródziemnomorskim i na Bliskim Wschodzie ściślejszego dialogu dotyczącego energetyki; z zadowoleniem przyjmuje przeorientowanie UE na podejście promujące „krytyczny i konstruktywny dialog” z krajami w regionie, równoważące zainteresowanie UE zróżnicowaniem unijnych zasobów ropy naftowej i gazu ziemnego z celem, jakim jest przeprowadzenie reform w tych krajach;

41. wzywa do rozwijania dotychczasowych mechanizmów oraz tworzenia nowych w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa oraz synergii czarnomorskiej, co doprowadzi do zacieśnienia współpracy z krajami tranzytowymi – Ukrainą, Białorusią, Mołdawią, krajami Południowego Kaukazu, Maszreku i Maghrebu – zwiększając tym samym przejrzystość działania rynku i stabilizując dostawy i tranzyt;

42. podkreśla znaczenie Turcji jako centrum tranzytowego dla zróżnicowania dostaw gazu ziemnego do UE; oczekuje od Turcji pełnej współpracy z UE w zakresie ułatwiania tranzytu;

43. zachęca Turcję do pełnego członkostwa w europejskiej Wspólnocie Energii, która obecnie rozciąga się na kraje Europy Południowo-Wschodniej, dostarczając uporządkowanych ram regulacyjnych pogłębiającej się współpracy regionalnej w zakresie energetyki i zwiększając tym samym bezpieczeństwo energetyczne i inwestycje; wspiera starania Ukrainy, Norwegii i Mołdawii o członkostwo we Wspólnocie Energii;

44. wzywa Komisję – w uzupełnieniu do NESCO – do opracowania narzędzi i mechanizmów umożliwiających lepszą współpracę z sąsiadami w zakresie analizy i monitorowania sytuacji w obszarach tranzytowych, zwiększając tym samym zdolność UE do zapobiegania sytuacjom kryzysowym oraz skuteczniejszej i szybszej reakcji na wypadek wystąpienia kryzysu;

45. podkreśla znaczenie energetycznego partnerstwa UE z Rosją, wskazując jednocześnie, że w zakresie eksportu energii Rosja nadal pozostaje prawie w całości uzależniona od rynku UE i poszczególnych krajów europejskich będących dużymi odbiorcami energii; wzywa UE do podkreślenia w ramach dialogu energetycznego między UE a Rosją kwestii wzajemnych zależności; zwraca uwagę na fakt, że partnerstwo energetyczne między UE a Rosją może się opierać wyłącznie na zasadzie niedyskryminacji i sprawiedliwego traktowania oraz na równych warunkach w zakresie dostępu do rynku;

46. podkreśla, że Rosja związana jest już postanowieniami Traktatu Karty Energetycznej zgodnie z jego art. 45^[6]; jest przekonany, że oprócz konieczności ratyfikowania przez Rosję Traktatu Karty Energetycznej UE winna wynegocjować formalny dokument ramowy w sprawie stosunków energetycznych z Rosją w kontekście nowej umowy o partnerstwie i współpracy; uznaje za zbędne samo przenoszenie przepisów Traktatu Karty Energetycznej do umowy o partnerstwie i współpracy, uznając równocześnie wartość dodaną przepisów wyjaśniających lub uzupełniających zobowiązania zawarte w Traktacie Karty Energetycznej, zwłaszcza tych, które zawiera protokół tranzytowy;

47. podkreśla, że ratyfikacja Traktatu Karty Energetycznej stanowiłaby widomy i wymierny znak podjęcia przez Rosję zobowiązania w zakresie niezawodnych dostaw energii oraz współpracy energetycznej w oparciu o wspólne zasady i wartości;

48. wzywa Radę i Komisję, żeby wykorzystały swą pozycję do przekonania Rosji, aby w sposób wiążący opowiedziała się za otwartymi, sprawiedliwymi i przejrzystymi rynkami produkcji i dostaw energii; uważa, że ratyfikacja Traktatu Karty Energetycznej i jego protokołu tranzytowego przez Rosję pozytywnie wpłynęłoby na poparcie Unii Europejskiej dla przystąpienia Rosji do WTO;

49. wyraża zaniepokojenie ogólną niewydajnością rosyjskiego systemu energetycznego, zarówno w sensie poszukiwań i transportu, jak i wykorzystania w przemyśle i gospodarstwach domowych, co może poważnie odbić się na zobowiązaniach Rosji w zakresie dostaw; wzywa Komisję do uwzględnienia tej kwestii w ramach prowadzonej technicznej współpracy z Rosją;

50. podkreśla, że do nowego porozumienia między UE a Rosją należy włączyć zasadę rozwoju technologii, które są przyjazne dla środowiska i wydajne pod względem energetycznym; podkreśla znaczenie wzmocnienia współpracy między UE a Rosją w kwestiach związanych ze środowiskiem naturalnym w ramach wymiaru północnego;

51. wzywa Komisję do zażądania – w ramach dialogu prowadzonego z głównymi dostawcami węglowodorów do UE – równego traktowania przedsiębiorstw europejskich wyłącznie na podstawie kryteriów ekonomicznych i bez ingerencji czynników politycznych w proces ustalania cen nabycia;

52. wzywa Komisję do sporządzenia sprawozdania w sprawie klauzul dotyczących miejsca przeznaczenia dotyczących dostaw gazu, które de facto uniemożliwiają powtórny eksport gazu na terenie rynku wewnętrznego i wzywa Komisję do wyegzekwowania zniesienia wszelkich takich klauzul zawartych we wszystkich umowach dotyczących gazu ziemnego na rynku UE w stopniu, w jakim zabrania ich prawo UE;

53. wzywa do nasilenia dialogu z Chinami, Indiami, Brazylią i innymi krajami wschodzącymi i rozwijającymi się na rzecz stworzenia stabilnego i przewidywalnego ogólnoświatowego rynku energii, opartego na sprawiedliwych i przejrzystych zasadach, a ponadto ukierunkowanego na wspólne dążenie do rozwiązania problemu globalnego ocieplenia i utrzymania trwałego rozwoju;

54. wzywa do zacieśnienia stosunków w dziedzinie energii z Bliskim Wschodem i Afryką Północną; podkreśla znaczenia przyszłego partnerstwa energetycznego między UE a Afryką, które ma zostać zainicjowane na szczycie UE–Afryka w dniach 7–8 grudnia w Lizbonie, jako jednej z głównych inicjatyw w ramach wspólnej strategii UE–Afryka; uważa, że partnerstwo energetyczne powinno przyczynić się do wzmocnienia dialogu między Afryką a UE na temat dostępu do energii i bezpieczeństwa energii, zwiększenia inwestycji w infrastrukturę energetyczną, odnawialne źródła energii i wydajność energetyczną, na temat szerszego wykorzystania dochodów z ropy i gazu dla potrzeb rozwojowych, promowania przejrzystości i uwzględnienia zmian klimatycznych w ramach współpracy energetycznej i rozwojowej;

55. wzywa Komisję do wspierania uczciwej konkurencji na szczeblu międzynarodowym poprzez działania w ramach WTO na rzecz szczegółowych zasad odnoszących się do przejrzystości rynku energetycznego, a zwłaszcza do środków zakłócających handel;

56. zaleca przeprowadzenie przez Komisję w ramach WTO oceny możliwości wynegocjowania wielostronnych porozumień w sprawie konkretnych rynków energetycznych, jak rynek biopaliw, oraz jak najszybsze poinformowanie Parlamentu Europejskiego o wynikach tej oceny;

57. wzywa Komisję i Radę do czynnego i zdecydowanego przeciwdziałania wszelkim tendencjom oligopolistycznym, takim jak groźba utworzenia kartelu gazowego;

58. zachęca państwa członkowskie będące członkami grupy G8 oraz Komisję do wykorzystania niniejszego forum do wspierania energetycznych interesów UE, także w układzie G8+5, gromadzącego kluczowych producentów i konsumentów;

59. popiera wszelkie środki na rzecz wzmocnienia wielostronnych inicjatyw technicznych, takich jak Międzynarodowe Partnerstwo na rzecz Ograniczenia Spalania Gazu w Pochodni, Inicjatywa Przejrzystości w Branżach Wydobywczych (EITI ), Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF), zasady „Equator Principles” określone przez IFC oraz program „Inogate”;

60. podkreśla, że wspólna europejska polityka zagraniczna w zakresie energetyki jest sama w sobie niewystarczająca i że należy opracować wspólną europejską politykę energetyczną, obejmującą wspólną europejską politykę w zakresie badań i technologii dotyczących energii;

61. wzywa Radę do nakreślenia strategii na rzecz ochrony przed zagrożeniami terrorystycznymi krytycznej infrastruktury energetycznej na terenie UE i w jej bezpośrednim sąsiedztwie;

62. wzywa zatem Komisję do przedstawienia wniosków w sprawie reformy regulacyjnej, opierających się na najlepszych praktykach określonych w każdym państwie członkowskim, a zwłaszcza pełnego uwolnienia własności produkcji energii, przesyłu i dystrybucji energii, ściślejszego niezależnego krajowego nadzoru regulacyjnego i lepszej koordynacji działalności organów regulacyjnych na szczeblu UE, a także wyraźnych ram poprawy inwestycji w infrastrukturę przesyłu energii;

63. podkreśla, że powstanie interoperacyjnych europejskich sieci energetycznych poprzez utworzenie dobrze skoordynowanej ogólnoeuropejskiej sieci energetycznej przyczyni się do poprawy konkurencyjności na rynku energii elektrycznej i gazu, wzmocni bezpieczeństwo dostaw i będzie z korzyścią dla ochrony środowiska, a także ugruntuje pozycję UE w stosunku do krajów będących dostawcami i krajów tranzytowych;

64. podkreśla, że zanieczyszczenia pochodzące z eksploatacji zasobów energetycznych, zwłaszcza ropy naftowej, mogą nie tylko powodować wielkie i nieodwracalne szkody w środowisku naturalnym, ale stanowić poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa na skalę regionalną i globalną, tak jak w przypadku Bliskiego Wschodu; wzywa do przyjęcia nowych środków ochronnych oraz inwestycji w większe bezpieczeństwo i wydajność przy eksploatacji zasobów energetycznych;

65. wzywa do publicznej debaty w celu podniesienia świadomości obywateli UE przy pomocy publicznej kampanii informacyjnej w zakresie wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki oraz w celu podkreślenia pozytywnych aspektów takiej polityki;

o

o      o

66. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich.

UZASADNIENIE

 

W ostatnich latach bezpieczeństwo energetyczne stało się priorytetowym zagadnieniem w agendzie politycznej Unii Europejskiej. Zmiana ta nie jest całkowicie nowa, ponieważ potrzeba wspólnego podejścia politycznego do zagadnienia energii znalazła swoje odzwierciedlenie już w Traktacie ustanawiającym Europejską Wspólnotę Węgla i Stali z 1952 r. oraz Traktacie ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom) z 1957 r. Od tego czasu znacznym przemianom uległy zarówno światowe rynki energetyczne, jak i sytuacja geopolityczna. Wiele powodów skłania do priorytetowego traktowania kwestii bezpieczeństwa energetycznego, ale za jeden z najbardziej istotnych można uznać spór pomiędzy Rosją a Ukrainą ze stycznia 2006 r. i będący jego wynikiem kryzys w dostawach, który dotknął wiele państw członkowskich. Spór ten był rodzajem prawdziwego otrzeźwienia dla UE. Niemalże z dnia na dzień odkryliśmy, że energia nie jest jedynie towarem, koniecznym dla stałego rozwoju gospodarczego i dobrobytu, ale może również być wykorzystywana jako narzędzie polityki, instrument politycznego nacisku. W tym kontekście niepokojące jest rosnące uzależnienie UE od zewnętrznych dostaw energii, głównie z krajów niedemokratycznych i o niestabilnej sytuacji politycznej, a w szczególności uzależnienie od gazu z Rosji, ponieważ może ono szkodzić długoterminowym interesom gospodarczym i politycznym państw członkowskich, a także ogólnemu bezpieczeństwu Unii Europejskiej. Wszelkie trudności, nawet tymczasowe, których konsekwencją jest zmniejszenie dostaw energii z krajów trzecich, mogą spowodować poważne zakłócenia w gospodarce Unii.

Rośnie ponadto światowe zapotrzebowanie na zasoby energetyczne. Pojawienie się Chin i Indii jako światowych potęg gospodarczych, stały wzrost zapotrzebowania energetycznego w USA oraz brak stabilności w regionach kluczowych dla eksportu ropy w dramatyczny sposób wpływają na międzynarodowe rynki energii. Perspektywy stabilnej produkcji są w coraz większym stopniu powiązane z kwestiami polityki wewnętrznej i regionalnymi ambicjami głównych dostawców. Dynamika ta może zmieniać światową równowagę wpływów, ponieważ bezpieczeństwo energetyczne stało się priorytetowym czynnikiem bezpieczeństwa narodowego i rozwoju gospodarczego w tych krajach.

Nowa polityka powinna objąć wszystkie geograficzne kierunki dostaw energii z państw sąsiadujących ze wschodu i południa, Azji Środkowej, regionu śródziemnomorskiego i Bliskiego Wschodu. Należy również podkreślić znaczenie przyszłego partnerstwa w dziedzinie energetyki między UE i Afryką oraz wzmocnienie dialogu w sprawie dostępu do energii i bezpieczeństwa energetycznego.

 

Odpowiedź na wyzwania stojące przed Europą

 

Rosnące uzależnienie UE od importu energii zwiększyło znaczenie strategii politycznych w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii. Nawet jeżeli UE jest w stanie zwiększyć wydajność energetyczną i przejść na odnawialne źródła energii w ciągu najbliższych dwudziestu lat, nasze uzależnienie od ropy naftowej i gazu ziemnego nie ulegnie znacznemu zmniejszeniu. Można zmniejszyć to uzależnienie, ale nie można od niego uciec. W rezultacie będziemy musieli szukać zasobów poza naszymi granicami i w coraz większym stopniu będziemy konkurować o energię. Właśnie dlatego musimy zarządzać tym uzależnieniem za pomocą polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki wyposażonej w odpowiednie instrumenty. Niektórzy główni odbiorcy (USA, Chiny) wymieniają bezpieczeństwo dostaw energii jako priorytet polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Niektóre z państw członkowskich UE przyjęły już podobne podejście. Na szczeblu UE Wspólnota nie dysponuje jednak uprawnieniami w zakresie kwestii energetyki zewnętrznej, a „mówienie jednym głosem” pozostaje celem dalekim od realizacji.

 

Świadomość strategicznego znaczenia i geopolitycznego wymiaru kwestii bezpieczeństwa związanych z energią jest jednak coraz większa. W dokumencie zatytułowanym „Polityka zagraniczna mająca służyć interesom energetycznym Europy”, skierowanym w 2006 r. do Rady Europejskiej, Wysoki Przedstawiciel poruszył tę kwestię i wezwał do szerszej refleksji, która powinna doprowadzić do przyjęcia ogólnego planu działania. Mimo iż przyjęcie dokumentu przez Radę w marcu 2007 r. bez wątpienia przyczyniło się do konsolidacji wewnętrznego rynku energii, postępy w obszarze polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki były zbyt skromne i oparte bardziej na deklaracjach niż na konkretnym planie działań z myślą o wypracowaniu nowej ambitnej polityki. 

 

W kierunku wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki

Sprawozdawca jest zdania, że bezpieczeństwo energetyczne należy postrzegać jako podstawowy element ogólnego bezpieczeństwa Unii Europejskiej. Ubolewa nad faktem, że nadal nie ma w tym względzie podstawy traktatowej. W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje nowe postanowienia dotyczące solidarności w sprawach energetyki, przewidziane w przyjętym przez Radę Europejską w czerwcu 2007 r. mandacie konferencji międzyrządowej w odniesieniu do nowego traktatu reformującego.

Sprawozdawca uważa jednak, że nadszedł czas, aby wyjść poza obecne ramy i wzywa do przyjęcia wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, która zostałaby wdrożona i wyposażona w odpowiednie instrumenty. Ta nowa polityka powinna opierać się na solidarności i zróżnicowaniu oraz promowaniu trwałości. Powinna być spójna (wsparta przez wszystkie obszary polityki Unii, państwa członkowskie i przemysł) i zgodna z ogólnymi celami polityki zagranicznej UE, takimi jak zapobieganie konfliktom i promowanie praw człowieka. Skuteczność tej polityki zależeć będzie od możliwości zgromadzenia przez UE swoich znacznych wspólnych zasobów i udostępnienia ich we wspólnym interesie. Będzie to wymagać zaangażowania krajów producenckich, tranzytowych i krajów odbiorców oraz zintensyfikowania „dyplomacji energetycznej”. 27 państw członkowskich UE, zamiast skłaniać się ku jednostronności w dziedzinie energetyki, powinno przyjąć nową wspólną politykę solidarności energetycznej. Jedynie wspólne działanie sprawi, że Europa będzie mogła liczyć na równe traktowanie przez głównych dostawców energii. Nowa polityka powinna w związku z tym stworzyć efekt synergii zapewniający Unii Europejskiej bezpieczeństwo dostaw, wzmacniając jednocześnie jej pozycję, poprawiając zdolność do podejmowania działań w kwestiach związanych z polityką zagraniczną i zwiększając wiarygodność UE jako światowego partnera.

Należy podkreślić, że – podczas gdy poszczególne państwa członkowskie powinny zachować słuszne i suwerenne prawo dokonywania wyborów dotyczących koszyka energetycznego i podejmowania decyzji co do struktury dostaw itd. – rozwój spójnej i konkretnej wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki poprawi wspólne zewnętrzne bezpieczeństwo energetyczne i zwiększy możliwości UE w zakresie skutecznego radzenia sobie z aktualnymi wyzwaniami.

Sprawozdawca jest przekonany, że rozwój takiej polityki będzie stanowić znaczącą wartość dodaną zgodnie z zasadą pomocniczości w stosunku do wysiłków podejmowanych na szczeblu krajowym i że jest to jedyny sposób na skuteczne rozwiązanie kwestii polityki energetycznej. Sprawozdawca przedstawia w związku z tym wiele konkretnych propozycji, popierających stopniowe wypracowanie wspólnej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, uznając, że wspólna europejska polityka energetyczna powinna opierać się na takich zasadach jak zróżnicowanie, jedność w zakresie ochrony interesów UE, solidarność w sytuacjach kryzysowych i wzmocniona współpraca z krajami będącymi głównymi producentami i odbiorcami oraz głównymi krajami tranzytowymi.

 

Sprawozdawca proponuje szereg innowacyjnych pomysłów, które powinny być pomocne w realizacji tego ambitnego projektu:

 

• Utworzenie stanowiska urzędnika wysokiego szczebla ds. polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, posiadającego podwójny mandat, który byłby odpowiedzialny za koordynowanie wszystkich strategii politycznych obejmujących wszelkie zewnętrzne aspekty bezpieczeństwa energetycznego (np. energia, środowisko, handel, transport, konkurencja). Spójne dążenie do osiągnięcia efektów synergii z całą pewnością poprawiłoby zdolności UE w zakresie ochrony swoich interesów związanych z bezpieczeństwem energetycznym. Ta nowość instytucjonalna stanowi ważne narzędzie. Powinniśmy pamiętać słowa Jeana Monneta, który powiedział, że „nic nie funkcjonuje, jeżeli nie ma podstaw instytucjonalnych”.

 

• Wezwanie Rady i Komisji do sporządzenia – do końca 2007 r. – dokładnej „mapy drogowej”, prowadzącej do powstania zrębów polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki, ze wskazaniem krótko-, średnio- i długoterminowych zamierzeń, celów i etapów, wraz z konkretnymi ramami ich wdrożenia. Sprawozdawca uważa, że jest to konieczne w celu wykorzystania wewnętrznej dynamiki i przejścia od słów do czynów. W związku z tym wzywa Komisję do przedkładania Parlamentowi Europejskiemu rocznych sprawozdań z postępów w zakresie realizacji głównych celów nowej polityki, w tym również oceny przestrzegania przez kraje trzecie zasad obowiązujących na rynku wewnętrznym UE, takich jak przejrzystość, wzajemność oraz stosowanie się do unijnego prawa w dziedzinie konkurencji. Sprawozdawca nalega na ścisłe monitorowanie przez PE postępów w zakresie rozwoju tej nowej polityki.

 

• Potrzeba wprowadzenia szeroko pojętej dyplomacji w zakresie problemów związanych z energetyką, która nie może się koncentrować wyłącznie na bezpieczeństwie dostaw dla UE. Bezpieczeństwo energetyczne powinno stanowić jeden z głównych elementów polityki sąsiedztwa. Bliska współpraca w dziedzinie energetyki oraz możliwość wspólnego korzystania z rezerw energetycznych to jeden z najbardziej skutecznych i nieodzownych środków budowania zaufania.

 

•  Zapisanie w traktatach konkretnych postanowień obejmujących bezpieczeństwo dostaw, tranzyt i inwestycje, o czym już wspomniano w mandacie negocjacyjnym dotyczącym nowego traktatu reformującego. Sprawozdawca chciałby wyposażyć UE w kompetencje instytucjonalne pozwalające na negocjowanie ogólnych politycznych ram bezpieczeństwa energetycznego z krajami będącymi producentami i z krajami tranzytowymi.

 

• Konsultacje w gronie państw członkowskich oraz z Komisją na temat strategicznych decyzji dotyczących najważniejszych porozumień dwustronnych z krajami trzecimi, propozycja, aby w przypadku, gdy zawarte porozumienia dwustronne są niezgodne z interesami UE jako całości lub innych państw członkowskich, Komisja i państwa członkowskie wspólnie dążyły do usunięcia wszelkich negatywnych skutków takich porozumień. Jest to praktyczne zastosowanie zasady solidarności i odnosi się do decyzji, które już podjęto, jak np. decyzji o budowie gazociągu na dnie Morza Bałtyckiego. Należy również zwrócić szczególną uwagę na budowę infrastruktury na wypadek kryzysu energetycznego, zwłaszcza w przypadku gazu, którą można by wykorzystać do udzielenia pomocy potrzebującym państwom członkowskim.

 

• Włączenie do wszystkich porozumień z krajami będącymi producentami i krajami tranzytowymi „klauzuli dotyczącej bezpieczeństwa energetycznego”, określającej sposób postępowania i jednoznacznie wskazującej środki, które należy podjąć w przypadku przerwy w dostawach spowodowanej przez jedną ze stron.

 

• Nadanie priorytetowego znaczenia wszystkim projektom dotyczącym dywersyfikacji, dzięki którym powstają nowe korytarze transportowe, takie jak korytarz z Azji Środkowej przez południowy Kaukaz do Europy, a zwłaszcza budowa gazociągu Nabucco, wzajemne połączenie sieci elektrycznych i realizacja eurośródziemnomorskiej sieci infrastruktury w zakresie energii elektrycznej i gazu oraz projektu Odessa–Gdańsk. Należy w sposób spójny wykorzystać wszelkie instrumenty, począwszy od dialogu politycznego i polityki Wspólnoty w takich dziedzinach jak handel, rozwój, konkurencja, badania naukowe i środowisko, a skończywszy na subwencjach i kredytach, również tych udzielanych przez EBI i EBR, aby przyspieszyć realizację tych projektów infrastrukturalnych.

 

Ponadto sprawozdawca:

 

• popiera wszelkie działania na rzecz promowania przejrzystości, praworządności i lepszego zarządzania w sektorze energetycznym poprzez zawieranie z krajami trzecimi umów o partnerstwie w zakresie energetyki w celu stworzenia wzajemnie korzystnych, otwartych, przejrzystych, niedyskryminujących i stabilnych warunków prawnych dla inwestycji energetycznych i handlu w dziedzinie energetyki, opartych na zasadzie wzajemności; w związku z tym sprawozdawca zachęca Komisję do podjęcia odpowiednich środków zapobiegających niekontrolowanym inwestycjom państwowych przedsiębiorstw zagranicznych w sektorze energetycznym UE, w szczególności w odniesieniu do sieci przesyłowych gazu i elektryczności;

 

• wzywa do stosowania Traktatu Karty Energetycznej, w tym również protokołu tranzytowego, przez najważniejszych partnerów energetycznych UE, przypominając, że Rosja jest już związana tym traktatem, który powinien stanowić zasadniczy element wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki; sprawozdanie zawiera apel do Rosji o ratyfikowanie karty, przy czym dostrzega się w nim również, że UE powinna wynegocjować formalny dokument ramowy w kontekście nowych negocjacji dotyczących umowy o partnerstwie i współpracy w celu wyjaśnienia zobowiązań zawartych w traktacie, zwłaszcza tych, które zawiera protokół tranzytowy; ponadto ratyfikowanie karty przez Rosję miałoby pozytywny wpływ na poparcie UE dla przystąpienia Rosji do WTO.

 

Sprawozdawca w pełni zdaje sobie sprawę, że droga do ustalenia nowej wspólnej polityki zagranicznej UE w dziedzinie energetyki wciąż jest długa i trudna oraz że – jak ma to zwykle miejsce w przypadku nowych idei – mogą się pojawić obawy i opór w związku z przekazaniem Komisji większej odpowiedzialności w tym strategicznie jakże ważnym obszarze. Jednak wspólne zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw energii sprawiają, że konieczna staje się wspólna reakcja na nie, a jest to jedyny skuteczny sposób zabezpieczenia długofalowych interesów UE jako całości oraz jej państw członkowskich. Miałoby to również nader pozytywny wpływ na dalszą integrację Europy. Obecne wyzwania wymagają ambitnego i odważnego podejścia.

 

Unia Europejska w dzisiejszym kształcie powstała w oparciu o konkretne osiągnięcia, uzupełnione wizją i instrumentami, dzięki którym można jej było służyć. Celem tego sprawozdania jest powtórzenie tego sukcesu!

 

<Date>{03/07/2007}3.7.2007</Date>

OPINIA <CommissionResp>Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (*)</CommissionResp>

<CommissionInt>dla Komisji Spraw Zagranicznych</CommissionInt>

<Titre>w sprawie dążenia do wspólnej europejskiej polityki zagranicznej w dziedzinie energetyki</Titre>

<DocRef>(2007/2000(INI))</DocRef>

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: <Depute>Lena Ek</Depute>

(*) Procedura obejmująca zaangażowane komisje – art. 47 Regulaminu

 

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Spraw Zagranicznych, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.   przypomina, że zewnętrzna polityka UE w dziedzinie energetyki ma ścisły związek z jej polityką wewnętrzną w dziedzinie energetyki i podkreśla konieczność stworzenia wspólnej polityki w dziedzinie energetyki z uwzględnieniem regulacji rynku wewnętrznego oraz zewnętrznych aspektów biorących pod uwagę polityczne i gospodarcze interesy wszystkich państw członkowskich; stwierdza również, że wspólna polityka zewnętrzna i bezpieczeństwa jawi się jako warunek tego, aby Europa mogła cieszyć się wiarygodnością potrzebną jej do obrony na scenie światowej swoich interesów z dziedziny energetyki;

2.   wzywa państwa członkowskie do włączenia zasad wspólnej polityki energetycznej do traktatu WE podczas nadchodzącej konferencji międzyrządowej, aby stworzyć silne podstawy wspólnych działań na rzecz krajów trzecich w dziedzinie energetyki;

3.   podkreśla, że stworzenie dobrze skoordynowanej europejskiej sieci energetycznej oraz powstanie rzeczywiście konkurencyjnego wewnętrznego rynku energii wzmocni pozycję UE w stosunku do zewnętrznych dostawców;

4.   wzywa zatem Komisję do przedstawienia wniosków w sprawie reformy regulacyjnej, opierających się na najlepszych praktykach określonych w każdym państwie członkowskim, a zwłaszcza pełnego uwolnienia własności produkcji energii, przesyłu i dystrybucji energii, ściślejszego niezależnego krajowego nadzoru regulacyjnego i lepszej koordynacji działalności organów regulacyjnych na szczeblu UE, a także wyraźnych ram poprawy inwestycji w infrastrukturę przesyłu energii; domaga się również przygotowania szacunkowego wieloletniego planu priorytetowych inwestycji na szczeblu UE w dziedzinie infrastruktury (terminale metanu, gazociągi, linie wysokiego napięcia, instalacje do rozproszonej produkcji energii elektrycznej itp.) w celu określenia priorytetów finansowania dla instrumentów wspólnotowych (Europejski Bank Inwestycyjny, fundusze strukturalne);    

5.   podkreśla znaczenie mówienia jednym głosem w kontaktach z krajami trzecimi w celu zapewnienia jednolitego przekazu w dyskusjach prowadzonych na szczeblu UE, państw członkowskich i sektora przemysłowego;

6.   wzywa do przyjęcia wspólnej strategii na rzecz zabezpieczenia szlaków dostaw i przesyłu tranzytowego, co zapewni tym samym solidarność w ramach UE; wzywa w tym kontekście do lepszego określenia mechanizmów solidarności i standardów technicznych w celu zapewnienia szybkiej pomocy państwom członkowskim odczuwającym utrudnienia w dostawach energii; wzywa do stworzenia w UE zintegrowanego mechanizmu awaryjnego na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa dostaw ropy i gazu;

7.   podkreśla potrzebę wsparcia międzynarodowej współpracy z ośrodkami badawczymi z krajów trzecich w zakresie rozwoju odnawialnych źródeł energii, takich jak energia wiatrowa czy słoneczna, w zakresie wydajności energetycznej oraz budownictwa pasywnego i zrównoważonych miast, czystych technologii węglowych i biopaliw, pozbawionych niekorzystnego wpływu na środowisko, w krajach mniej rozwiniętych i we współpracy z krajami szybko rozwijającymi się; uważa, że krajom tym należy przekazać wspólnotową wiedzę specjalistyczną w zakresie odnawialnych źródeł energii i wydajności energetycznej;

8.   domaga się, aby Komisja rozważyła rozszerzenie na inne kraje trzecie wspólnoty energetycznej obejmującej UE i kraje Europy Południowo-Wschodniej oraz utworzenie z krajami ościennymi – na wzór Wspólnoty Energetycznej Europy Południowo-Wschodniej – nowych regionalnych rynków energii, jak eurośródziemnomorska wspólnota energetyczna, w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw; wzywa do ściślejszej współpracy w dziedzinie energetyki z innymi krajami, takimi jak Stany Zjednoczone Ameryki, szczególnie w zakresie technologii na rzecz wydajności energetycznej i promocji produkcji i wykorzystania skojarzonego ciepła i energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii i zrównoważonej biomasy; zwraca uwagę na fakt, że partnerstwo energetyczne między Federacją Rosyjską i Unią Europejską może być wyłącznie oparte na zasadzie niedyskryminacji i sprawiedliwego traktowania oraz na równych warunkach rynkowych; wzywa UE do uznania dostępu do zrównoważonych źródeł energii w Afryce i krajach rozwijających się w innych częściach świata oraz ich inteligentnego wykorzystywania za priorytet unijnej polityki współpracy;

9.   uważa potencjalne uzależnienie od importu biopaliw za równie niepokojące, jak uzależnienie od zewnętrznych dostaw ropy naftowej czy gazu; wzywa Komisję do opracowania – razem z partnerami UE – ogólnoświatowego systemu certyfikacji, zapewniającego zrównoważenie produkcji i wykorzystania biopaliw, które nie stanowią zagrożenia dla różnorodności biologicznej, wraz ze standardami etapów uprawy i przetwórstwa oraz pod kątem bilansu pełnego cyklu życiowego gazów cieplarnianych;

10. proponuje wykorzystywać umowy o partnerstwie i współpracy z regionami produkującymi ropę naftową i gaz ziemny jako warunek przejrzystości, wzajemności i dostępu do rynków w krajach będących dostawcami, wspierając tym samym inwestycje w infrastrukturę eksploatacyjno-transportową i zapewniając długofalowe dostawy;

11. wzywa do tego, aby każda przyszła umowa o współpracy energetycznej zawarta przez UE i Federację Rosyjską zawierała przepis dotyczący wzajemnego dostępu do infrastruktury i regulowała kwestię występujących w krajach trzecich awarii technicznych, odbijających się na ponadgranicznych dostawach do państw członkowskich; podkreśla, że ratyfikacja i wdrożenie przez Federację Rosyjską protokołu tranzytowego i Traktatu Karty Energetycznej mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia przyszłych inwestycji w infrastrukturę energetyczną Federacji Rosyjskiej oraz odpowiednich dostaw gazu do UE w przyszłości;

12. przypomina o zobowiązaniu się Federacji Rosyjskiej do tymczasowego stosowania przepisów Traktatu Karty Energetycznej, którego Federacja Rosyjska jest sygnatariuszem, zgodnie z jego art. 45 ust. 1; wzywa Komisję i Radę do wymagania od Federacji Rosyjskiej postępowania zgodnie ze zobowiązaniami podjętymi przez nią w dziedzinie energetyki;

13. wyraża nadzieję, że Federacja Rosyjska jest gotowa do przeprowadzenia otwartej, gruntownej dyskusji mającej na celu nawiązanie z UE sprawiedliwych i wzajemnie akceptowalnych stosunków w dziedzinie energetyki;

14. uznaje fakt, że uzależnienie UE od importowanej energii wywiera znaczący wpływ na niezależność jej procesu decyzyjnego w innych obszarach polityki; podkreśla zatem, że należy podjąć zdecydowane działania na rzecz wsparcia rozwoju i wykorzystania lokalnych niskoemisyjnych źródeł energii; przypomina, że należy unikać zwłaszcza jednostronnego uzależnienia;

15. uważa za niedopuszczalne wykorzystywanie dostaw energii jako instrumentu o podtekstach politycznych; wzywa Radę i Komisję do wspólnej reakcji na te działania i do okazania wsparcia dla odnośnych państw członkowskich oraz solidarności z nimi;

16. stwierdza fakt uzależnienia UE od dostaw tradycyjnych nośników energii, jak ropa naftowa i gaz ziemny; ubolewa z powodu dużego znaczenia ropy dla gospodarki UE i wzywa do zmniejszenia uzależnienia od przywozu ropy; podkreśla, że poprawa bezpieczeństwa energetycznego UE i zmniejszenie jej narażenia na przerwy w dostawach wymaga zróżnicowania źródeł dostaw ropy wśród większej liczby krajów i szlaków przesyłu; wzywa do lepszego wykorzystania paliw alternatywnych i środków na rzecz oszczędności energii, a także do prowadzenia badań w tym zakresie (w budownictwie, transporcie i w sektorze przemian energetycznych);

17. uznaje rosnące znaczenie gazu i konieczność różnicowania dostaw gazu i ich szlaków, w tym na przykład rozwoju terminali i magazynów skroplonego gazu ziemnego (LNG) oraz nowych rurociągów, i z zadowoleniem przyjmuje odniesienie w konkluzjach prezydencji na posiedzeniu Rady Europejskiej w Brukseli (w dniach 8 i 9 marca 2007 r.) podkreślające duże znaczenie gazociągu Nabucco jako jednego z projektów będących przedmiotem europejskiego zainteresowania;

18. jest głęboko zaniepokojony niedawnymi wydarzeniami, które mogłyby zmniejszyć zdolność UE do zróżnicowania dostawców gazu i szlaków jego przesyłu, zwłaszcza rzekomą inicjatywą na rzecz utworzenia międzynarodowego kartelu gazowego uważa za nie do przyjęcia; wzywa Komisję i państwa członkowskie do prowadzenia aktywnej strategii na najwyższym szczeblu politycznym na rzecz umożliwienia UE zróżnicowania źródeł dostaw gazu ziemnego;

19. wzywa państwa członkowskie oraz Komisję do starannego rozważenia aspektów środowiskowych przed zatwierdzeniem następnych poważnych inwestycji w dziedzinie infrastruktury; w szczególności wzywa je do wzięcia pod uwagę zagrożenia dla ekosystemów i życia ludzkiego, jakie niesie ze sobą planowany gazociąg północnoeuropejski firmy Nord Stream z uwagi na obecność cmentarzysk amunicji i broni położonych na dnie Morza Bałtyckiego wzdłuż trasy planowanego rurociągu;

20. uważa za niezwykle istotne, aby UE nadal prowadziła ogólnoświatową walkę ze zmianami klimatu i dążyła do osiągnięcia celów wyznaczonych w protokole z Kioto, przypominając wnioski z tzw. raportu Sterna w sprawie możliwości gospodarczych związanych z przestrzeganiem kryteriów z Kioto i wynikających stąd zagrożeń dla gospodarki krajów rozwijających się; uważa za konieczne włączenie we wszystkie stosunki zewnętrzne przedsięwzięć UE na rzecz rozwoju odnawialnych czystych źródeł energii i technologii w celu osiągnięcia oszczędności energii i wydajności energetycznej.

PROCEDURA

 

 

 

 

 

<Date>{03/05/2007}3.5.2007</Date>

OPINIA <CommissionResp>Komisji Rozwoju</CommissionResp>

<CommissionInt>dla Komisji Spraw Zagranicznych</CommissionInt>

<Titre>w sprawie stosunków zewnętrznych w obszarze energii – od zasad do działań</Titre>

<DocRef>(2007/2000(INI))</DocRef>

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: <Depute>Anders Wijkman</Depute>

 

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju zwraca się do Komisji Spraw Zagranicznych, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.   z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji dla Rady Europejskiej pt. „Stosunki zewnętrzne w obszarze energii – od zasad do działań”, w którym mowa o programach dotyczących zmian klimatycznych i bezpieczeństwa energetycznego, a także o polityce energetycznej i polityce rozwoju; podkreśla, że tworząc i wdrażając swoją politykę energetyczną, Unia Europejska musi przestrzegać fundamentalnych zasad swojej polityki współpracy i rozwoju; ubolewa jednak, że na realizację zadań związanych z energią i rozwojem przeznaczono niewystarczające środki finansowe;

2.   podkreśla, że współpraca UE z krajami rozwijającymi się w dziedzinie dostaw energii musi obejmować aspekt zrównoważonego rozwoju; jest zdania, że jednym z celów powinno być zagwarantowanie, aby kraje rozwijające się miały możliwość uwzględniania kwestii klimatycznych w krajowych procesach decyzyjnych, posiadały właściwie funkcjonujące rynki energii, mogły działać w instytucjach międzynarodowych oraz były zdolne tworzyć politykę na rzecz zrównoważonego wykorzystania energii, dającą priorytet zarówno wydajności, jak i źródłom odnawialnym;

3.   podkreśla, że energia jest zagadnieniem wieloaspektowym o dużym potencjale rozwojowym, gdyż dostęp do usług energetycznych w przystępnej cenie jest konieczny, aby zaspokoić podstawowe potrzeby oraz zapewnić szeroki wybór urządzeń podnoszących wydajność pracy i poszerzyć możliwości generowania zysku;

4.   podkreśla, że rozwój gospodarczy nie musi oznaczać powielania stosowanych przez kraje uprzemysłowione praktyk skutkujących zanieczyszczeniem środowiska; wzywa do budowy dodatkowego potencjału w zakresie zrównoważonego wykorzystania energii; podkreśla potencjalne korzyści dla krajów rozwijających się płynące z dostępu do technologii już opracowanych bądź opracowywanych przez Unię Europejską oraz do jej programów w dziedzinie produkcji energii i w dziedzinie zarządzania popytem; wzywa do ustanowienia odpowiednio finansowanych partnerstw energetycznych z krajami takimi jak Chiny i Indie, w których szybki wzrost emisji gazów cieplarnianych poważnie zagraża stabilności klimatu, a tym samym rozwojowi; jest zdania, że celem takich partnerstw powinno być wprowadzanie zasad zrównoważonego rozwoju i że partnerstwa te nie mogą zastępować współpracy na rzecz rozwoju ani być uznawane za cele pomocowe, do których realizacji zobowiązała się UE;

5.   podkreśla, że w wielu krajach rozwijających się panują doskonałe warunki wstępne dla technologii opartych na energii odnawialnej, dające możliwość skutecznego reagowania na gwałtowny wzrost cen ropy naftowej; sugeruje, aby wsparcie dla produkcji energii odnawialnej w krajach partnerskich – na podstawie ścisłych kryteriów zrównoważonego rozwoju – było naczelnym priorytetem wielostronnych instytucji finansowych;

6.   z zadowoleniem przyjmuje partnerstwo energetyczne UE–Afryka; podkreśla, że w centrum uwagi powinno znaleźć się nie tyle zabezpieczenie europejskich dostaw energii, co przede wszystkim zapewnienie energii w przystępnej cenie w celu ograniczenia ubóstwa, w oparciu o wydajność i odnawialne źródła energii;

7.   zwraca uwagę na znaczne narażenie ludności wielu krajów o niskim dochodzie na katastrofy klimatyczne, będące konsekwencją zmian klimatu; wyraża szczególne zaniepokojenie poważnymi zagrożeniami dla rozwoju i dla realizacji milenijnych celów rozwoju, powodowanymi spodziewanym wzrostem częstości silnych sztormów i powodzi, wzmożonym brakiem wody pitnej, a także podnoszeniem się poziomu mórz; domaga się, aby zapobieganie katastrofom oraz redukcja ryzyka zostały pilnie zawarte w strategiach ograniczania ubóstwa;

8.   wzywa Komisję, aby dążyła do nadania większego znaczenia aspektom energetycznym w obecnych działaniach organizacji wielostronnych z dziedziny handlu, finansów i rozwoju – w szczególności Światowej Organizacji Handlu, Banku Światowego i jego Ram Inwestycyjnych w dziedzinie Czystej Energii i Zrównoważonego Rozwoju, Międzynarodowej Korporacji Finansowej (IFC) i Ramowej Konwencji ONZ w sprawie Zmian Klimatu – oraz aby udzielała znaczniejszego wsparcia wielostronnym inicjatywom technicznym, takim jak Międzynarodowe Partnerstwo na rzecz Ograniczenia Spalania Gazu w Pochodni, Inicjatywa Przejrzystości w Przemyśle Wydobywczym, Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy, zasady „Equator Principles” określone przez IFC oraz program „Inogate”;

9.   podkreśla, że niestabilna sytuacja w zakresie energii i klimatu może z dużym prawdopodobieństwem wywoływać kryzysy i konflikty, tragiczne w skutkach dla demokracji, praw człowieka oraz rozwoju, co widać na przykładzie konfliktu w Darfurze; w związku z tym wzywa wspólnotę międzynarodową, aby przykładała większą wagę do kwestii bezpieczeństwa – wraz z jej aspektami ekonomicznymi, środowiskowymi i rozwojowymi – w problematyce energii i klimatu;

10. zauważa wiodącą rolę Unii Europejskiej w pomocy na rzecz rozwoju, podkreśla, że polityka rozwoju i programy współpracy powinny opierać się na partnerskich stosunkach z krajami rozwijającymi się; polityka i działania donatorów powinny dostarczać bodźców do utrzymywania wzajemnie korzystnych stosunków z krajami przyjmującymi pomoc oraz uwzględniać ścisły związek między polityką energetyczną a polityką w innych dziedzinach, takich jak rolnictwo, handel, środowisko naturalne, demografia, zdrowie i edukacja;

11. zwraca uwagą na panującą w wielu państwach będących producentami ropy naftowej i gazu ziemnego niedopuszczalną sytuację, którą cechuje brak przejrzystości co do wykorzystania zasobów ropy i gazu oraz to, że tego rodzaju naturalne bogactwa energetyczne nie są spożytkowywane na rzecz rozwoju; w związku z tym wzywa UE do podjęcia odważnych inicjatyw na rzecz uczynienia dobrego zarządzania centralną kwestią w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego; wzywa do przejrzystości w zarządzaniu przemysłem wydobywczym, np. produkcją ropy, zarówno ze strony rządów, jak i przedsiębiorstw oraz domaga się, aby pełna jawność co do tego, w jaki sposób wykorzystywane są dochody z ropy i gazu, była wstępnym warunkiem importu tych surowców do UE; ponadto wzywa do stosowania przemyślanych sankcji przeciw praktykom korupcyjnym w państwach będących producentami ropy i gazu;

12. wzywa państwa członkowskie, aby wypełniały swoje zadania w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii, będące częścią wspólnej europejskiej strategii energetycznej, w swoich stosunkach z krajami rozwijającymi się;

PROCEDURA